Η Κολομβία αποτελεί εδώ και δεκαετίες τον καθρέφτη ενός διεστραμμένου αποικιακού μοντέλου: κέρδη για λίγους, ανισότητα για τους περισσότερους και ιδιαίτερα για τους ιθαγενείς, διαφθορά, ναρκωτικά, εμφύλιος, καταστολή. Τεχνηέντως προωθείται από όλο το δυτικό σύστημα μαζικής «ενημέρωσης» το προφίλ της «ναρκοχώρας» και της χώρας της τρομοκρατίας, εξυπηρετώντας τα σχέδια των Αμερικάνων ιμπεριαλιστών. Οι φετινές προεδρικές εκλογές στη χώρα είναι ένα σημαντικό διεθνές γεγονός που η κατανόησή του απαιτεί τη γνώση ενός ελάχιστου ιστορικού και πολιτικού πλαισίου.
Σε ένα σύνολο 13 υποψηφίων ο ακροδεξιός υποψήφιος του κόμματος «Defensores de la Patria» (Υπερασπιστές της πατρίδας) Αμπελάρδο Εσπριέγια (Abelardo de la Espriella, 31/7/1978-) και φανατικός «τραμπιστής», προηγήθηκε στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών της Κολομβίας στις 31 Μάη 2026. Με βάση τα αποτελέσματα της επεξεργασίας του συνόλου των ψηφοδελτίων, έλαβε το 43,7% των ψήφων. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται ο υποψήφιος του κυβερνώντος αριστερού συνασπισμού σοσιαλδημοκρατικής κατεύθυνσης «Pacto Histórico» (Ιστορική Συμφωνία), Ιβάν Σεπέδα (Iván Cepeda Castro, 24/10/1962-) με 40,9% των ψήφων. Την τρίτη θέση κατέλαβε η εκπρόσωπος του κεντροδεξιού κόμματος «Centro Democratico (Δημοκρατικό Κέντρο) Παλόμα Βαλένθια (Paloma Valencia, 19/1/1978-) με 6,62% των ψήφων.
.
Ο δεύτερος γύρος μεταξύ Εσπριέγια και Σεπέδα έχει προγραμματιστεί για τις 21 Ιούνη 2026. Η κεντροδεξιά υποψήφια Παλόμα Βελένθια και ο δεξιός πρώην πρόεδρος Άλβαρο Ουρίμπε (Álvaro Uribe Vélez, 4/7/1952-) έχουν ήδη ανακοινώσει την υποστήριξή τους στον δεξιό Εσπριέγια.
Το επίπεδο συμμετοχής στις εκλογές αποδείχθηκε υψηλό φτάνοντας στο ποσοστό του 57,88% σε σχέση με το 2022 που ήταν 54,91%. Οι Κολομβιανοί που ψήφισαν ήταν 23.685.329 σε 122.020 εκλογικά τμήμτα. Εκτός τον Σεπέδα όλοι οι άλλοι υποψήφιοι ήταν δεξιοί. Στον δεύτερο γύρο οι ψήφοι των άλλων υποψηφίων πιθανότατα θα πάνε στον Εσπριέγια. Έχοντας έρθει στην εξουσία, ο ακροδεξιός υποψήφιος έχει ήδη υποσχεθεί στη χώρα να «εκσπλαχνίσει την αριστερά». Αυτός ο χαρακτήρας είναι ένα μείγμα του Bukele και του Miley. Άλλωστε ο Εσπριέγια έγινε γνωστός ως δικηγόρος πολλών διάσημων εμπόρων ναρκωτικών.
Το ερώτημα που διακυβεύεται είναι εάν η ώθηση για προοδευτική κοινωνική μεταρρύθμιση, αναδιανομή της γης, κατά της ανισότητας και υπέρ της ειρήνης θα συνεχιστεί (έστω και με τον αργό σημερινό ρυθμό) ή εάν η περιοχή θα δει άλλη μια νίκη για την επιθετική δεξιά αντίδραση, που έχει ήδη υποσχεθεί να «ξεπατώσει» την αριστερά.
.
■ Ο Εσπριέγια, ένας δικηγόρος που αυτοαποκαλείται «Ο τίγρης» (El Tigre), είναι γνωστός για τις ακροδεξιές απόψεις και τον προσανατολισμό του προς τις πολιτικές των φίλων του, όπως ο πορτοκαλί πρόεδρος των ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), του Ελ Σαλβαδόρ ο Ναγίμπ Μπουκέλε (Nayib Armando Bukele Ortez) και της Αργεντινής ο Χαβιέρ Μιλέι (Javier Gerardo Milei). Μεταξύ των προεκλογικών του υποσχέσεων είναι: η απορρύθμιση της οικονομίας, η λιτότητα, η περικοπή των κρατικών δαπανών, η μείωση των φόρων για τις επιχειρήσεις και η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων, η ενίσχυση του στρατού και της αστυνομίας και η κατασκευή 10 μεγα-φυλακών υψίστης ασφαλείας για την καταπολέμηση του εγκλήματος, ακολουθώντας το παράδειγμα του φίλου του του Μπουκέλε, η διακοπή των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων με ομάδες ανταρτών και η καταπολέμηση τους με τη βία, η στρατιωτική συμμαχία με τις ΗΠΑ με επιστροφή των αμερικανικών βάσεων και η συμμαχία με το σιωνιστικό τεχνητό κρατικό μόρφωμα του ισραήλ.
Τόσο ο Εσπριέγια όσο και η Βαλένθια θέλουν να πουλήσουν τον πόλεμο σαν να ήταν ασφάλεια. Η φράση αυτή συνοψίζει μία από τις μεγάλες παραλογιστικές αντιλήψεις της κολομβιανής δεξιάς: ότι η μαζική βία, η στρατιωτική υποταγή και η εξόντωση του αντιπάλου αποτελούν τον μοναδικό δρόμο για την προστασία των πολιτών! Όμως η Κολομβία έχει ήδη ζήσει αυτήν την ιστορία. Εκατομμύρια θύματα, κατεστραμμένες περιοχές και μια βία που δεν επιλύθηκε ποτέ πλήρως, είναι το αποτέλεσμα δεκαετιών επιβολής μιας ασφάλειας βασισμένης στον πόλεμο, όχι στη ζωή. Οι ουριμπιστές (uribismo, η αντικομμουνιστική Δεξιά που πήρε το όνομα της από τον πρώην πρόεδρο Άλβαρο Ουρίμπε) του Εσπριέγια επιμένουν να αναβιώσουν αυτή την αφήγηση, αγνοώντας παράλληλα ότι ο πόλεμος έχει αλλάξει. Οι παλιές συνταγές της «δημοκρατικής ασφάλειας» —που μπέρδευε την αντιπολίτευση με τον εχθρό και τους αγρότες με τους αντάρτες— δεν αρκούν πλέον για την αντιμετώπιση των νέων μορφών βίας: εγκληματικές οικονομίες, εδαφικές διαμάχες για ορυκτά, έλεγχος των διαδρομών διακίνησης ναρκωτικών κλπ. Η αντίληψη για την ασφάλεια πρέπει επίσης να αλλάξει. Δεν μπορεί να παραμείνει η ίδια, που οδήγησε τη χώρα να γίνει μία από τις πιο επικίνδυνες χώρες στον κόσμο για κοινωνικούς ηγέτες, υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πρώην αντάρτες μαχητές.
Η δεξιά και η ακροδεξιά της Κολομβίας, που υποστηρίζονται ενεργά από τον παιδόφιλο πρόεδρο των ΗΠΑ, επιμένουν να πουλάνε φόβο, γιατί είναι το μόνο πολιτικό κεφάλαιο που τους έχει απομείνει. Δεν έχουν προτάσεις για την απασχόληση, δεν έχουν λύσεις για την υγεία, δεν έχουν απαντήσεις για την εργασία και τη γη, για την εκπαίδευση και τις κοινότητες των ιθαγενών. Το μόνο που ξέρουν να κάνουν είναι να απειλούν ότι θα επιστρέψουν οι εποχές των πυροβολισμών στους δρόμους, των ψευδών θετικών αποτελεσμάτων, των μαζικών εκτοπισμών. Αλλά η χώρα δεν είναι πια η ίδια. Ο λαός έμαθε ότι ο πόλεμος δεν σημαίνει ασφάλεια, ότι οι στρατιώτες δεν είναι εγκληματίες και ότι οι κοινωνικοί ηγέτες δεν είναι εχθροί.
.
■ Ο Ιβάν Σεπέδα είναι γερουσιαστής, ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων και γιος του δικηγόρου Μανουέλ Σεπέδα (Manuel Cepeda Vargas, 13/4/1930-9/8/1994), γενικού γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος Κολομβίας και προέδρου της Πατριωτικής Ένωσης (Unión Patriótica, UP), ο οποίος δολοφονήθηκε από δεξιούς στρατιωτικούς το 1994.
Η ιστορία του Ιβάν Σεπέδα Κάστρο και της οικογένειάς του αποτελεί ζωντανή μαρτυρία των πολιτικών διώξεων στην Κολομβία. Ιστορία που χαρακτηρίζεται από την εξορία, τις συνεχείς απειλές, τις δολοφονίες και τον ακούραστο αγώνα για δικαιοσύνη εν μέσω της ένοπλης σύγκρουσης και της κρατικής βίας κατά της αριστεράς.
Επιτρέψτε μου να αναφέρω κάποια παραπάνω λόγια για τον Ιβάν Σεπέδα και την οικογένειά του. Η παιδική ηλικία του Ιβάν χαρακτηρίστηκε από την περιπλάνηση στον κόσμο, όπως και αυτή των γονιών του· δύο κομμουνιστών αφοσιωμένων στον αγώνα των πανανθρώπινων ιδανικών. Ο αγώνας ήταν το υπέρτατο αγαθό, πάνω από την ίδια τη ζωή και τις οικογενειακές ανάγκες. Πολλά νοικοκυριά κομμουνιστών αγωνιστών αντιμετώπιζαν προβλήματα όταν τα παιδιά γίνονταν έφηβοι. Λόγω της ακτιβιστικής του δράσης, ο Μανουέλ Σεπέδα βρέθηκε στη φυλακή. Το Κόμμα αποφάσισε να προστατεύσει τη ζωή του στέλνοντάς τον στη σοσιαλιστική Κούβα μαζί με τη σύζυγό του Γιίρα Κάστρο (Yira Esther Castro Chadid, 20/2/1942-9/7/1981), η οποία είχε ήδη αναδειχθεί σε ισχυρή προσωπικότητα στο χώρο της αριστεράς της Κολομβίας.
.
Εκείνη την εποχή η Σοβιετική Ένωση και οι Λαϊκές και Σοσιαλιστικές Δημοκρατίες ήταν μια μεγάλη παγκόσμια οικογένεια που ασκούσε επιρροή στο μισό πλανήτη, στηρίζοντας εργατικές, φοιτητικές οργανώσεις και απελευθερωτικά κινήματα σε ολόκληρην την ήπειρο και με εκδόσεις που διάβαζαν εξίσου Γερμανοί υπουργοί, αντάρτισσες των Βιετκόνγκ, σκηνοθέτες των ΗΠΑ, φυλακισμένοι της Νότιας Αφρικής, ηθοποιοί στην Ευρώπη, κάτοχοι βραβείων Νόμπελ ή φοιτητές ακτιβιστές της Κολομβίας.
Στους Σεπέδα και Κάστρο ανατέθηκαν διεθνιστικές αποστολές στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας. Τα παιδιά τούς συνόδευαν ως μια ενιαία ομάδα. Ο Ιβάν ήταν τριών ετών όταν έφτασε στην Πράγα. Εκεί ήταν όπου οι ικανότητές του αναδείχθηκαν: σκάκι, κολύμβηση και ιππασία.
[Εικόνα 004] Η οικογένεια του Μανουέλ Σεπέδα όταν τα παιδιά ήταν μικρά
Ο Ιβάν, όπως μου έλεγε αργότερα στη Σόφια, θυμόταν την επιστροφή στην Κολομβία στη δεκαετία του ᾿70 σαν ένα μυθικό ταξίδι τους με το τραίνο. Ένα ταξίδι που έκανε ως παιδί με τη μητέρα του Γιίρα και την αδελφή του Μαρία (María Estella Cepeda Vargas), από την Πράγα μέχρι το λιμάνι της Γένοβας. Εκεί κατέβηκαν από το τραίνο και επιβιβάστηκαν σε ένα πλοίο. Ένα φορτηγό και επιβατηγό πλοίο που έπλευσε όλην τη Μεσόγειο μέχρι να διασχίσει το Στενό του Γιβραλτάρ. Βγήκε στον ωκεανό και διέσχιζε τον Ατλαντικό για αρκετές ημέρες, μέχρι να αγκυροβολήσει στην Καρταχένα δε Ίντιας (Cartagena de Indias) στη βόρεια ακτή της Κολομβίας. Ενώ η Γιίρα έκανε εμετό λόγω της ταλάντευσης του πλοίου από τα κύματα, ενώ τα παιδιά έτρεχαν πάνω στο κατάστρωμα παίζοντας.
Ο Μανουέλ παρέμεινε στην Πράγα, εκτελώντας καθήκοντα για το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα. Χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να ξανασυναντηθεί η οικογένεια στο διαμέρισμα της Μπαντέρας (Banderas).
.
Η Γιίρα στην Κολομβία κατά τη διάρκεια του καθεστώτος του Χούλιο Σέζαρ Τουρμπάι (Julio César Turbay Ayala, 18/6/1916–13/9/2005), όπου η δίωξη όσων έμοιαζαν με κομμουνιστές ήταν στην ημερήσια διάταξη, έπρεπε να κρυφτεί και να ζήσει ως καταδιωκόμενη. Με παρέμβαση του ίδιου του Κομμουνιστικού Κόμματος, το οποίο κατέληξε σε συμφωνία με την κυβέρνηση Τουρμπάι, της επέτρεψαν να συνεχίσει να ασκεί το επάγγελμά της. Εργάστηκε ως ενεργή δημοσιογράφος στο εβδομαδιαίο περιοδικό Voz και ήταν ενεργό μέλος του Κύκλου Δημοσιογράφων της Μπογκοτά. Η αποφασιστικότητα με την οποία υπερασπίστηκε τους δημοσιογράφους και το νεοσύστατο φεμινιστικό κίνημα την οδήγησε αναπόφευκτα στην πολιτική ζωή. Το 1980 εξελέγη δημοτική σύμβουλος της Μπογκοτά με τον συνδυασμό της αριστεράς. Η Γιίρα είχε εργαστεί ως στέλεχος της Διεθνούς Ένωσης Φοιτητών (International Union of Students) και ως ανταποκρίτρια του Τσεχοσλοβακικού Πρακτορείου Τύπου (Zpravodajská agentura Československa). Η φωνή της έσβησε πολύ σύντομα στα 39 της χρόνια.
.
Τέσσερις μήνες μετά την εκλογή της, η Γιίρα Κάστρο αρρώστησε. Ήταν μια νευρολογική πάθηση που στέρησε τη ζωτικότητα από αυτήν τη γυναίκα με την αστείρευτη ενέργεια. Μεταφέρθηκε για θεραπεία στην Αβάνα και τη Μόσχα. Αλλά στην πρωτεύουσα της Σοβιετικής Ένωσης ήταν που έλαβε την θλιβερή διάγνωση: είχε έναν κακοήθη όγκο στον εγκέφαλο που δεν μπορούσε πλέον να θεραπευτεί. Η Γιίρα επέστρεψε στη χώρα στις 6 Ιούλη 1980. Τρεις μέρες αργότερα πέθανε στο σπίτι της στη Μπογκοτά. Ο Ιβάν ήταν 18 ετών και βίωσε την πρώτη από τις πολλές τραγωδίες που θα έπρεπε να αντέξει σε μια ζωή που τον έχει φέρει σήμερα ένα βήμα πριν την προεδρία της Δημοκρατίας.
Το 1981 ο Ιβάν έλαβε υποτροφία για να σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο Κλιμέντ Οχρίσκι της Σόφιας (Софийският университет Св. Климент Охридски), στη Βουλγαρία. Ήταν η εποχή που στη Βουλγαρία ξεκινά η συζήτηση για την περεστρόικα και τη γκλάσνοστ που πρότεινε ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ στο XXVI Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης (ΚΚΣΕ). Εκείνην την εποχή βρέθηκα στη Σόφια για πρώτη φορά με τον Ιβάν μαζί με συντρόφους από τη Νικαράγουα, την Αφρική και την Ινδία να προβληματιζόμαστε για την πορεία του κινήματος και τις διαστρεβλώσεις του. Εκεί αποφοίτησε από τη Φιλοσοφική Σχολή με άριστους βαθμούς και συμπλήρωσε την εκπαίδευσή του και με ένα δίπλωμα στις τέχνες. Ο Ιβάν δεν παρέμεινε θεατής στην αντιπαράθεση για το θέμα της πορείας του σοσιαλισμού και όταν επιστρέφει στην Κολομβία αποστασιοποιείται από την κομμουνιστική ορθοδοξία των Μπρέζνιεφ και Γκορμπατσόφ. Στο σπίτι συζητά με τον πατέρα του και τελικά αναζητά άλλες πολιτικές εναλλακτικές λύσεις. Ο Ιβάν επέλεξε τον δρόμο του αγώνα με νόμιμες μορφές και στη συνέχεια της ζωής του πρωταγωνίστησε ως διαπραγματευτής ανάμεσα στην κυβέρνηση της Κολομβίας και τις αντάρτικες ομάδες.
.
■ Ο Μανουέλ Σεπέδα δολοφονείται την 9η Αυγούστου του 1994 στη λεωφόρο Las Américas στη Μποκοτά. Η δολοφονία του Μανουέλ Σεπέδα δεν ήταν απλώς μια αυθόρμητη πράξη δύο ανυπότακτων λοχιών, όπως επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί στην αρχή, αλλά ειδική επιχείρηση από δύο έμπειρους πιστολάδες που, κατευθυνόμενοι από το βαθύ κράτος, εκτελούσαν «βρώμικες δουλειές». Ήταν μια προμελετημένη επιχείρηση μεταξύ μυστικών υπηρεσιών, ανώτερων αξιωματικών του στρατού, αρχηγών παραστρατιωτικών ομάδων και διεφθαρμένων αξιωματούχων.
.
Μετά τη δολοφονία του πατέρα του, ο Ιβάν επικεντρώθηκε στη διερεύνηση εγκλημάτων κατά αριστερών ακτιβιστών και στην υπεράσπιση των θυμάτων της πολιτικής βίας. Ίδρυσε, μαζί με την τότε σύζυγό του, Κλαούντια Χιρόν (Claudia Girón Ortiz), το Ίδρυμα Μανουέλ Σεπέδα (Fundación Manuel Cepeda) με σκοπό τη διαλεύκανση του εγκλήματος.
Ακόμη και πριν από τη δολοφονία του Μανουέλ, ο Ιβάν ερευνούσε τη γενοκτονία των μελών της Πατριωτικής Ένωσης από το κράτος και τους παρακρατικούς της δεξιάς. Μετά τη δολοφονία του Μανουέλ, η αναζήτηση δικαιοσύνης για τα θύματα έγινε το νόημα της ζωής του.
Η δολοφονία του Μανουέλ έγινε σημαντική εθνική είδηση και συζητήθηκε από κρατούμενους σε μια από τις φυλακές της Κολομβίας, μεταξύ των οποίων ήταν ένας αντιπολιτευόμενος γιατρός που καταδικάστηκε με πλαστές κατηγορίες, ο οποίος επίσης σπούδασε στη Βουλγαρία. Η τηλεόραση έδειξε πλάνα του Ιβάν δίπλα στο σώμα του πατέρα του. Κοντά στον γιατρό εκείνη τη στιγμή ήταν ένας από τους δολοφόνους των κυκλωμάτων διακίνησης ναρκωτικών, ο οποίος είπε ξαφνικά: «Λυπάμαι πολύ για αυτόν τον τύπο και ξέρω ποιος το παρήγγειλε». Ο γιατρός (Chance) γνώριζε τον Ιβάν από τη Βουλγαρία και σε ένα ραντεβού με τη σύζυγό του ζήτησε να επικοινωνήσει με τον Ιβάν και να του πει στα βουλγαρικά ότι είχε πληροφορίες για τους δολοφόνους.
Επίσης ένα τραγικό γεγονός συνέβαλλε στην ανακάλυψη των δολοφόνων. Όπως είπαμε οι δολοφόνοι που σκότωσαν τον Μανουέλ αποδείχτηκαν δύο στρατιωτικοί που έλαβαν εντολές από «ψηλά». Μετά από καιρό ένας από αυτούς άφησε κατά λάθος το όπλο του στο σπίτι και η μικρή του κόρη, ενώ έπαιζε με το όπλο, πάτησε τη σκανδάλη και σκοτώθηκε. Η έρευνα, που αρχικά επικεντρώθηκε στο ατύχημα του παιδιού, απέδειξε εύκολα ότι οι κάλυκες που βρέθηκαν στο αυτοκίνητο που εγκατέλειψαν οι δολοφόνοι ταίριαζαν με το προσωπικό όπλο του στρατιωτικού.
Το 2003 ο Ιβάν έγινε ένας από τους ιδρυτές του Εθνικού Κινήματος Θυμάτων Κρατικών Εγκλημάτων (Movimiento Nacional de Víctimas de Crímenes de Estado, MOVICE), το οποίο ενώνει θύματα κρατικής τρομοκρατίας με σκοπό την αποκάλυψη, την καταγγελία και την εξάλειψη των εγκληματικών πρακτικών του κολομβιανού κράτους.
Να σημειώσουμε ότι Ιβάν και η Κλαούντια έπρεπε να εγκαταλείψουν τη χώρα τους για ένα διάστημα ως αποτέλεσμα των απειλών που δέχτηκαν για την αναζήτησή τους για διευκρίνιση και δικαιοσύνη. Στο πλευρό τους στάθηκε και το Παρατηρητήριο για την Προστασία των Υπερασπιστών των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Observatorio para la Protección de los Defensores de Derechos Humanos), ένα κοινό πρόγραμμα της Παγκόσμιας Οργάνωσης κατά των Βασανιστηρίων (Organización Mundial contra la Tortura, OMCT) και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Federación Internacional de Derechos Humanos, FIDH).
Τελικά κατάφερε να αποδείξει ότι ο πατέρας του και οι άλλοι σύντροφοί του σκοτώθηκαν ως αποτέλεσμα δύο κυβερνητικών επιχειρήσεων πληροφοριών με τα ονόματα «La guinda del pastel» (Κερασάκι στην τούρτα) και «Baile rojo» (κόκκινος χορός). Ο Ιβάν έφερε την έρευνά του στο Διεθνές Δικαστήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του ΟΗΕ (UN International Court of Justice), στο Διαμερικανικό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Corte Interamericana de Derechos Humanos) και τον Μάη του 2010 πέτυχε επίσημη καταδίκη του κολομβιανού κράτους.
.
■ Το 2010 ο Ιβάν εξελέγη στη Βουλή των Αντιπροσώπων της Κολομβίας από το αριστερό κόμμα Εναλλακτικός Δημοκρατικός Πόλος (Polo Democrático Alternativo). Διετέλεσε βουλευτής στη Βουλή των Αντιπροσώπων από το 2010 έως το 2014. Από το 2012, ήταν διαμεσολαβητής της ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης της Κολομβίας και της ανταρτικής Μαρξιστικής-Λενινιστικής-Μπολιβαριανιστικής οργάνωσης «Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας – Λαϊκός Στρατός» (Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia – Ejército del Pueblo, FARC-EP), η οποία υπογράφηκε το 2016. Από το 2015, διετέλεσε επίσης διαμεσολαβητής στις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ της κυβέρνησης της Κολομβίας και της Μαρξιστικής-Λενινιστικής οργάνωσης «Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός» (Ejército de Liberación Nacional, ELN). Έχει διατελέσει πρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας της Δημοκρατίας.
Το 2014 παντρεύεται τη δεύτερη γυναίκα του την Πιλάρ Ρυέδα (Pilar Rueda Jiménez). Η Πιλάρ είναι πτυχιούχος ανθρωπολογίας του Εθνικού Πανεπιστημίου και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στις «Διεθνείς Σπουδές για τις Συγκρούσεις και την Ειρήνη», με ειδίκευση στα «Ανθρώπινα Δικαιώματα, τη Δικαιοσύνη και το Φύλο», από το Πανεπιστήμιο της Notre Dame. Από τις 6 Μάρτη 2018 συνεργάζεται με την JEP, όπου εργάζεται ως σύμβουλος στη Μονάδα Έρευνας και Κατηγορίας, συμβάλλοντας σε έρευνες που σχετίζονται με τη σεξουαλική βία, τα δικαιώματα των γυναικών και την προστασία των θυμάτων. Στηρίζει ουσιαστικά τον Ιβάν στον αγώνα του, αλλά διατηρεί χαμηλό προφίλ τόσο κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας όσο και στα κοινωνικά της δίκτυα.
.
Ο πολύχρονος ακτιβισμός του Ιβάν τον έκανε διαχρονικό στόχο: δέχεται συνεχείς απειλές θανάτου από την παιδική του ηλικία, κάτι που τον ανάγκασε να αυτοεξοριστεί σε διάφορες περιόδους σε άλλες χώρες. Η οικογένειά του, συμπεριλαμβανομένης της πρώην συζύγου του Κλαούντια Χιρόν και των παιδιών του, έχει επίσης υποστεί και αυτή διώξεις, με παραβιάσεις του δικαιώματός τους στην ελεύθερη κυκλοφορία και διαμονή. Στο πλαίσιο της γενοκτονίας κατά της Πατριωτικής Ένωσης, που είχε ως αποτέλεσμα τη δολοφονία υποψηφίων για την προεδρία, οκτώ μελών του Κογκρέσου, 13 βουλευτών, 70 δημοτικών συμβούλων, έντεκα δημάρχων, καθώς και χιλιάδων λαϊκών αγωνιστών, οι Σεπέδα ζουν διαρκών μέσα σε ένα κλίμα παρενόχλησης, που περιλαμβάνει παρεμπόδιση της δικαιοσύνης, έλλειψη κρατικής προστασίας και εκστρατείες δυσφήμισης.
Ως μέλος του Κογκρέσου από το 2010, αρχικά ως βουλευτής και στη συνέχεια ως γερουσιαστής, ο Ιβάν έχει αντιμετωπίσει και νέες μορφές δίωξης. Οι καταγγελίες του εναντίον τού πρώην προέδρου Άλβαρο Ουρίμπε για τις σχέσεις με παραστρατιωτικές ομάδες οδήγησαν σε μια «δίκη του αιώνα», όπου ο Ουρίμπε τον κατηγόρησε για χειραγώγηση μαρτύρων, εξτρεμισμό κλπ. Μια διαδικασία που ολοκληρώθηκε το 2025 με την καταδίκη του Ουρίμπε για δωροδοκία και διαδικαστική απάτη. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Σεπέδα έχει καταγγείλει προσπάθειες δυσφήμισης, παράνομης παρακολούθησης και απειλές που τον έχουν θέσει σε «μόνιμο κίνδυνο».
Το 2024, ο Ιβάν και η αδελφή του Μαρία (κοινωνιολόγος και ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα) ζήτησαν από την Ειδική Δικαιοδοσία για την Ειρήνη (Jurisdicción Especial para la Paz, JEP) να αναγνωρίσει τα εγκλήματα κατά της Πατριωτικής Ένωσης ως πολιτική γενοκτονία, υπογραμμίζοντας τον αντίκτυπο σε ολόκληρες γενιές.
.
■ Ο Ιβάν συνεχίζει την πορεία του σημερινού προέδρου Γκουστάβο Πέτρο (Gustavo Francisco Petro Urrego, 19/4/1960-). Ο Πέτρο είναι πρώην αντάρτης του Κινήματος της 19ης Απρίλη (Movimiento 19 de Abril) γνωστός με το αντάρτικο ψευδώνυμο ως Κομμαντάντε Αουρελιάνο (Comandante Aureliano). Το 2022 με το 50,48% των ψήφων στον δεύτερο γύρο, μαζί με τη αντιπρόεδρο Φράνθια Μάρκες (Francia Elena Márquez Mina, 1/12/1981-, δικηγόρο, κοινωνική ηγέτιδα, περιβαλλοντική ακτιβίστρια, υπερασπίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, φεμινίστρια, η πρώτη αφροκολομβιανής καταγωγής γυναίκα σε τέτοιο αξίωμα) κέρδισαν την εκλογική αναμέτρηση στις προεδρικές εκλογές της Κολομβίας ενάντια στον δεξιό δημαγωγό Ροδόλφο Ερνάδες (Rodolfo Hernández Suárez, 26/3/1945-2/9/2024). Ο Πέτρο κέρδισε χάρη στον σχηματισμό ενός συνασπισμού όλων των μαζικών αριστερών κομμάτων της χώρας. Από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κολομβίας μέχρι την Colombia Humana, ο Πέδρο σχημάτισε μια ισχυρή μαζική συμμαχία. Ο Γκουστάβο Πέτρο έγινε ο πρώτος αριστερός πρόεδρος στην ιστορία της Κολομβίας!
Η προεδρία του αντιπροσωπεύει ένα σημείο καμπής στην ταξική πάλη μιας χώρας στην οποία η καπιταλιστική ολιγαρχία ατιμώρητα παίζει για δεκαετίες τον ρόλο του δήμιου. Ας μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για μια χώρα στην οποία έχουν δολοφονηθεί όλοι οι υποψήφιοι που αντιτάχθηκαν άμεσα στην ολιγαρχία στο παρελθόν. Μια χώρα στην οποία ο σχηματισμός ενός κόμματος της Αριστεράς ερχόταν αντιμέτωπος με τη μαζική δολοφονία των ακτιβιστών του.
.
Αξίζει να επισημάνουμε ότι η άνευ προηγουμένου μαζική κινητοποίηση της μεγάλης απεργίας του 2021 συγκλόνισε την άρχουσα τάξη για τρεις μήνες και κατάφερε να τερματίσει τη φορολογική μεταρρύθμιση που ήθελε να επιβάλλει. Η μαζικότητα και η διάρκεια της απεργίας τρομοκράτησε την ολιγαρχία και την κυβέρνησή της και ήταν ο ρόλος των ρεφορμιστών ηγετών των συνδικαλιστικών οργανώσεων, οι οποίοι λειτούργησαν ως τροχοπέδη στο κίνημα και διέσωσαν έτσι την κυβέρνηση. Η αστική τάξη καταλάβαινε ότι η λαϊκή εξέγερση ήταν επικίνδυνη για αυτούς.
Χαρακτηριστικά ο τότε υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση του Χουάν Σάντος (Juan Manuel Santos Calderón, 10/8/1951-) και στη συνέχεια υπουργός Παιδείας στην κυβέρνηση του Πέτρο, ο οικονομολόγος Αλεχάντρο Γκαβίρια (Alejandro Gaviria Uribe, 25/6/1965-) είχε δηλώσει στους London Financial Times λίγο πριν τις εκλογές του 2022: «Κοιμόμαστε πάνω σε ένα ηφαίστειο. Υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια. Θα ήταν καλύτερο να γίνει μια ελεγχόμενη έκρηξη με το Πέτρο, παρά να να περιμένουμε να εκραγεί το ηφαίστειο. Η χώρα απαιτεί αλλαγή».
Αμέσως μετά τη νίκη του ο Πέτρο στην ομιλία του κάλεσε την αντιπολίτευση να κυβερνήσει μαζί του και δήλωσε: «Σε αυτούς που είπαν ότι θα καταστρέψουμε την ιδιωτική περιουσία, θα έλεγα το εξής: Πάμε για την ανάπτυξη του κολομβιανού καπιταλισμού. Πρέπει να ξεπεράσουμε την κολομβιανή φεουδαρχία».
.
Παρά τη θέση του για τη διαχείριση της αστικοδημοκρατικής πολιτικής η προεδρία του Πέτρο χαρακτηρίστηκε από μια προοδευτική, φιλολαϊκή οικονομική πολιτική, η οποία περιλαμβάνει σημαντική αύξηση του κατώτατου μισθού, ενίσχυση του νομικού πλαισίου για τα εργασιακά δικαιώματα, αναδιανομή γης στους αγρότες, αύξηση των κοινωνικών δαπανών κλπ. Να σημειώσουμε ορισμένα από τα σημαντικά αποτελέσματα της διακυβέρνησης της κυβέρνησης του Γκουστάβο Πέτρο στην Κολομβία που τα βιώνουν σήμερα οι λαοί της χώρας:
- Μετάτρεψε την αγροτική οικονομία σε σημαντική κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης και η βιομηχανία γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη. Αλλά και οι οικονομικοί όμιλοι κέρδισαν περισσότερα χρήματα υπό αυτή την κυβέρνηση απ’ ό,τι υπό τις προηγούμενες!
- Το χρηματιστήριο της Κολομβίας έκλεισε το 2025 ως ένα από τα πιο κερδοφόρα στον κόσμο. Το χρέος της χώρας προς το ΔΝΤ, που δημιούργησε η προηγούμενη διακυβέρνηση Ντούκε (Iván Duque Márquez, 1/8/1976-), ύψους οκτώ δισεκατομμυρίων δολαρίων εξοφλήθηκε πλήρως.
- Μείωσε τον πληθωρισμό από 13% σε 5,1% με πρόβλεψη για το 2026 σε 3,6%. Ο πληθωρισμός των τροφίμων μειώθηκε από 25,57% τον Μάρτη 2022 σε 6,27% τον Μάρτη του 26.
- Μείωσε την ανεργία σε μονοψήφιο ποσοστό 8,9% το 2025 από 13,70% το 2022.
- Μείωσε την πολυδιάστατη φτώχεια σε μονοψήφιο ποσοστό 9,9% το 2025 έναντι 16% του 2021. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, περισσότερα από 2,6 εκατομμύρια άτομα βγήκαν από τη φτώχεια. Μόνον το 2025 βγήκαν από τη φτώχεια 793.000 Κολομβιανοί.
- Σταθεροποίηση του νομίσματος. Παρά τις προβλέψεις των αντιπάλων του ποτέ δεν έφτασε τις 10.000, όπως έλεγαν οι «ειδικοί». Ένα δολάριο ΗΠΑ αντιστοιχεί συνήθως σε 3.500 έως 4.100 πέσος Κολομβίας (COP), ανάλογα με τις τρέχουσες αγορές.
- Αύξησε σημαντικά τον κατώτατο μισθό (Salario Vital), βάζοντας περισσότερα χρήματα στις τσέπες των ανθρώπων, γεγονός που αύξησε την κατανάλωση και έδωσε ώθηση στην εγχώρια οικονομία. Από 1/1/2026 ο κατώτερος μισθός αυξήθηκε κατά 22,7% και είναι 1.750.905 πέσος συν το επίδομα μεταφοράς που είναι 249.095 πέσος, δηλ, συνολικά 2.000.000 πέσος (αντιστοιχεί σε 530-550 αμερικάνικα δολάρια).Η αύξηση υπερβαίνει κατά πολύ εκείνην του προηγούμενου έτους (9,54%).
- Ο τουριστικός τομέας αναπτύχθηκε σημαντικά, με επτά εκατομμύρια τουρίστες και έντεκα δισ. δολάρια το 2025. Ξεπέρασε τα έσοδα από τον άνθρακα.
- Αναβάθμισε τις δυνάμεις ασφαλείας. Αύξησε τους μισθούς των τακτικών στρατιωτών και του βοηθητικού προσωπικού της αστυνομίας, που πριν κέρδιζαν 300 χιλιάδες πέσος (COP), ενώ τώρα λαμβάνουν τον κατώτατο μισθό δηλ. δύο εκατομμύρια πέσος. Πρότεινε ένα σύστημα προαγωγής βάσει αξίας και όχι προνομίων. Εγκρίθηκε 14ος μισθός στους συνταξιούχους του δημοσίου, ωφελώντας περίπου 244.590 συνταξιούχους.
- Αύξησε σημαντικά τον προϋπολογισμό για την εκπαίδευση, φτάνοντας τα 85 τρισεκατομμύρια πέσος. Έδωσε άμεσα χρήματα στα δημόσια πανεπιστήμια για να τα αναζωογονήσει οικονομικά και έχτισε νέες πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις.
- Παραχώρησε σε αγρότες και θύματα των εμφύλιων συγκρούσεων σχεδόν ένα εκατομμύριο εκτάρια και έδωσε τίτλους γης σε περισσότερα από δύο εκατομμύρια εκτάρια χωρίς να απαλλοτριώσει ούτε ένα τετραγωνικό μέτρο. Ο γεωργικός τομέας αναπτύχθηκε το 2024 κατά 8% και συνεχίζει να αναπτύσσεται.
- Επέκτεινε το νυχτερινό ωράριο από τις 19:00 και αύξησε τις προσαυξήσεις για εργασία τις Κυριακές και τις αργίες.
- Επανέφερε σε λειτουργία το σιδηροδρομικό δίκτυο και διάφορα αεροδρόμια.
- Αύξησε τις επιδοτήσεις για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι τώρα παίρνουν 230.000 πέσος αντί για 80.000 που λάμβαναν.
- Έδωσε εργασία στις 2.300 μητέρες των κοινοτήτων, αναπληρώτριες μητέρες και κατ`οίκον βοηθούς που προσλήφθηκαν σαν δημόσιοι υπάλληλοι και λαμβάνουν το 95% του κατώτατου μισθού.
- Αύξησε την επιδότηση σε ανύπαντρες μητέρες με παιδιά έως έξι ετών ή με αναπηρίες από 160.000 σε 500.000 πέσος.
- Δημιούργησε έντεκα χιλιάδες Ομάδες Βασικής Υγείας (Equipos Básicos en Salud) σε όλην τη χώρα με περισσότερους από 90 χιλιάδες επαγγελματίες που φροντίζουν τον πληθυσμό απευθείας στα σπίτια τους. Επιπλέον κατασκεύασε και έθεσε στη διάθεση του λαού ένα υπερσύγχρονο Νοσοκομειακό Πλοίο.
- Έδωσε οικονομική ανάσα στα δημόσια νοσοκομεία έχοντας εφαρμόσει άμεσες μεταφορές κεφαλαίων και έχει αναλάβει τον έλεγχο βασικών φορέων, με σκοπό να ενισχύσει με ρευστότητα τα δημόσια νοσοκομεία, τα οποία αντιμετωπίζουν οικονομική ασφυξία λόγω των καθυστερήσεων και της μη τήρησης των υποχρεώσεων πληρωμών εκ μέρους των Φορέων Προώθησης της Υγείας (Entidades Promotoras de Salud, EPS).
- Η θνησιμότητα σε παιδιά κάτω των πέντε ετών μειώθηκε κατά 39,4%.
- Η μετατροπή της σύμβασης μαθητείας σε επίσημη σύμβαση εργασίας ωφελεί περίπου 400.000 μαθητευόμενους της Εθνικής Υπηρεσίας Επαγγελματικής Κατάρτισης (Servicio Nacional de Aprendizaje, SENA). Αυτή η μετάβαση εξασφαλίζει πλήρη μισθό, κοινωνικές παροχές, εισφορές στην κοινωνική ασφάλιση και άλλα πλήρη εργασιακά δικαιώματα για τους φοιτητές κατά τη διάρκεια της πρακτικής τους άσκησης
- Ενσωμάτωση των «αόρατων»: ένταξη ιστορικά περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, όπως οι πληθυσμοί αφρικανικής καταγωγής, οι αυτόχθονες, οι αγρότες και οι λαϊκές τάξεις, σε θέσεις εξουσίας και λήψης αποφάσεων.
- Καθόρισε έναν βασικό μισθό για τους ειδικευόμενους ιατρούς.
- Πέτυχε μια συσσωρευτική μείωση κατά 39% της αποψίλωσης των δασών σε εθνικό επίπεδο (32% στον Αμαζόνιο) προστατεύοντας τους πνεύμονες του κόσμου. Σημείωσε οικολογική ανάκαμψη 454.000 εκταρίων δασών αποκαθιστώντας τη βιοποικιλότητα σε υποβαθμισμένα εδάφη.
- Ανάμεσα στα πολλά άλλα μέτρα που πήρε η κυβέρνηση του Πέτρο για την παιδεία, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, την υγεία, τις υποδομές κλπ., ξεχωρίσαμε την κατάργηση με νόμο των ταυρομαχιών!
.
Θυμόμαστε ότι ο στόχος του Πέτρο είναι αυτός ενός πιο ανθρώπινου καπιταλισμού! Αυτό που εξόργισε την αστική τάξη ήταν πως ο Πέτρο πρότεινε μεταρρυθμίσεις, που –στο πλαίσιο του καθυστερημένου κολομβιανού καπιταλισμού– συνεπάγονται μεγάλες απώλειες για τους πραγματικούς κυρίαρχους της κολομβιανής οικονομίας: τον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ και τις μαριονέτες του στην ντόπια καπιταλιστική ολιγαρχία.
Άλλωστε γνωρίζουμε ότι δεν έχουμε μια επαναστατική διακυβέρνηση της χώρας, αλλά μια αριστερή ηγεσία σοσιαλδημοκρατικής κατεύθυνσης, που έχει να αντιπαλέψει το βαθύ στρατοκρατικό κράτος το οποίο εξυπηρετεί τυφλά τα συμφέροντα της ντόπιας ολιγαρχίας υπό τις κατευθύνσεις του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Είναι έντονη η επίθεση από την κολομβιανή ολιγαρχία που χρησιμοποιεί χρήματα από τα ασφαλιστικά ταμεία για να τζογάρει στα χρηματιστήρια και να πλουτίσει, ενώ διακινεί τα ναρκωτικά για τον ίδιο σκοπό. Ο κολομβιανός καπιταλισμός χαρακτηρίζεται από άνιση και συνδυασμένη ανάπτυξη, όπου η ολιγαρχία των μεγάλων γαιοκτημόνων εξαρτάται από τη συγκέντρωση γης και την οικονομική υποστήριξη του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, που τον θέτει σε υποδεέστερη θέση στην παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία. Η κολομβιανή οικονομία υποβιβάζεται μέχρι τώρα στη θέση ενός εξαγωγέα πρώτων υλών και μόνον.
Δεν χρειάζεται να θυμίσουμε ότι οι εκλογές γίνονται μετά τη στρατιωτική επιδρομή των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας τον περασμένο Γενάρη και την εγκαθίδρυση εκεί σοσιαλδημοκρατικού καθεστώτος φιλικού προς αυτές, την περίοδο της απροκάλυπτης επιθετικότητας ενάντια στην Κούβα, με ένταση του αποκλεισμού και των απειλών για στρατιωτική επέμβαση, ενώ αναδιατάσσονται συμμαχίες στην περιοχή. Όλα αυτά εντάσσονται στη λεγόμενη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (National Security Strategy) που, αν θυμάστε, δημοσίευσε τον περασμένο Δεκέμβρη ο Λευκός Οίκος, ξεκαθαρίζοντας ότι πρέπει να «αντιμετωπιστεί» οτιδήποτε δεν εξυπηρετεί τα γεωπολιτικά συμφέροντα των ΗΠΑ.
Σε αυτό το πλαίσιο, το αμερικανικό μεγάλο κεφάλαιο διαπραγματεύεται με όλα τα μέσα τις σχέσεις του με τα κράτη όλης της περιφέρειας, όπως έδειξε και η συνάντηση Τραμπ και Πέτρο στον Λευκό Οίκο τον Φλεβάρη. Ο Πέτρο μίλησε για μια συζήτηση «πάνω απ’ όλα θετική», στην οποία οι δύο ηγέτες μίλησαν ως «ελεύθεροι άνθρωποι», αναγνωρίζοντας υπαρκτές διαφωνίες αλλά και εκτιμώντας ότι «γεννιέται ένας δρόμος όπου μπορούν να συναντηθούν διαφορετικοί άνθρωποι, διαφορετικά καθεστώτα, διαφορετικοί τρόποι σκέψης, διαφορετικές δυνάμεις»…
.
■ Σήμερα ο Ιβάν Σεπέδα υποστηρίζει την ενίσχυση του ρόλου του κράτους στην οικονομία, την αύξηση των φόρων στους πλούσιους, τη συνέχιση και την εμβάθυνση των μεταρρυθμίσεων του Πέτρο στην υγειονομική περίθαλψη, την εργασία και τις συντάξεις, τη συνέχιση της ειρηνευτικής διαδικασίας και των διαπραγματεύσεων με τις ένοπλες αντάρτικες ομάδες ELN και FARC-EP. Στην εξωτερική πολιτική, ο Σεπέδα υποστηρίζει την υπεράσπιση μιας ανεξάρτητης θέσης και της ανεξαρτησίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ενίσχυση της ενοποίησης της Λατινικής Αμερικής, την ανάπτυξη σχέσεων με τις χώρες BRICS, την πολυπολικότητα και την προτεραιότητα της ειρηνικής επίλυσης των συγκρούσεων.
Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κολομβίας υποστηρίζει πλήρως τον Ιβάν Σεπέδα, θεωρώντας τον συνεχιστή των προοδευτικών μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης του Γκουστάβο Πέτρο και ως την πιο ρεαλιστική ευκαιρία να προωθήσει το προοδευτικό του πρόγραμμα στο πλαίσιο της αστικοδημοκρατικής πολιτικής. Επιπλέον, τον Σεπτέμβρη-Οκτώβρη του 2025, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κολομβίας, μαζί με άλλες αριστερές οργανώσεις, έγινε άμεσα μέρος του «Ιστορικού Συμφώνου» ως νέο κόμμακαι όχι απλώς ένας συνασπισμός. Εκτός με τα αριστερά κόμματα, ο Σεπέδα υποστηρίζεται επίσης από συνδικάτα, αγροτικές και αυτόχθονες οργανώσεις, περιβαλλοντολόγους και ενώσεις θυμάτων ακροδεξιάς βίας.
.
Η προεκλογική εκστρατεία του Ιβάν Σεπέδα και της υποψήφιας αντιπροεδρίνας Αΐντα Κιλκουέ (Aida Marina Quilcué Vivas, 2/2/1973-, ηγέτιδα των αυτοχθόνων πληθυσμών που προέρχεται από τη φυλή Νάσα, μέλος της Γερουσίας, υποψήφια για την αντιπροεδρία της Κολομβίας και έχει διατελέσει σύμβουλος της UNESCO για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ειρήνη) διαθέτει ένα σαφές σχέδιο δράσης, έχει αναδείξει και αναλύσει το κυβερνητικό πρόγραμμα του «Ιστορικού Συμφώνου», επισημαίνοντας τις προτάσεις του για τη μεταμόρφωση της χώρας από τα δομικά της θεμέλια στο πλαίσιο της αστικής δημοκρατίας. Το μήνυμά του είναι σαφές: η εθνική αλλαγή πρέπει να έχει εδαφική βάση, και η Μπογκοτά δεν μπορεί να συνεχίσει να κυβερνάται με την ίδια λογική που έχει δώσει προτεραιότητα στο σκυρόδεμα έναντι του νερού, στις κτηματομεσιτικές επιχειρήσεις έναντι του δικαιώματος στη στέγαση και στην κερδοσκοπία έναντι της αξιοπρεπούς διαβίωσης.
.
■ Λίγα λόγια ακόμη για την ιστορία: Η δημιουργία της Πατριωτικής Ένωσης ήταν το αποτέλεσμα της πρώτης ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ των ανταρτών FARC, της κυβέρνησης και των νόμιμων πολιτικών δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων των κομμουνιστών, που ήθελαν να τερματίσουν δεκαετίες αιματηρού εμφυλίου πολέμου. Ως αποτέλεσμα δύο ετών διαπραγματεύσεων, το 1984 αποφασίστηκε να συνεχιστεί ο αγώνας για κοινωνική δικαιοσύνη αποκλειστικά με κοινοβουλευτικές μεθόδους και χιλιάδες από τα καλύτερα πολιτικά και κομματικά στελέχη κατέβηκαν από τα βουνά, την ύπαιθρο και νομιμοποιήθηκαν.
Η γενοκτονία των μελών της Πατριωτικής Ένωσης ξεκίνησε σχεδόν αμέσως. Τα επόμενα χρόνια, πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών, ένοπλες συμμορίες και διακινητές ναρκωτικών στην υπηρεσία του κολομβιανού κράτους σκότωσαν περισσότερους από 6.200 ακτιβιστές της οργάνωσης· αφοπλισμένους αντάρτες, αλλά και αγωνιστές που δεν είχαν ποτέ όπλο στα χέρια τους.
Το 1987, ο πρώτος υποψήφιος πρόεδρος της Πατριωτικής Ένωσης, ο Χάιμε Πάρδο Λεάλ (Jaime Pardo Leal (28/3/1941 – 11/101987) ένας λαμπρός δικηγόρος και πρώην δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο οποίος αποβλήθηκε από το δικαστικό σύστημα για τη δημιουργία σωματείου, δολοφονήθηκε. Εν μέσω πολιτικών δολοφονιών, που οι αρχές συνήθως απέδιδαν σε «νάρκο» δολοφονίες, ο Χάιμε Πάρδο ήταν ο πρώτος που τεκμηρίωσε λεπτομερώς την άρρηκτη σχέση μεταξύ της διακίνησης ναρκωτικών, των εκπροσώπων του κολομβιανού κράτους, των οικονομικών ελίτ της χώρας και των αμερικάνικων μυστικών υπηρεσιών. Ο Πάρδο δολοφονήθηκε ένα χρόνο μετά τις εκλογές, στις οποίες η Πατριωτική Ένωση δεν κέρδισε, αλλά έγινε σοβαρή πολιτική δύναμη. Στις εκλογές του 1986 κέρδισε ο Βιργίλιο Βάρκο (Virgilio Barco Vargas, 17/9/1921-20/5/1997) που ήταν γνωστός για διακίνηση ναρκωτικών, ο οποίος μιλούσε καλύτερα αγγλικά από ισπανικά.
Πριν από τις προεδρικές εκλογές του 1990, τρεις υποψήφιοι δολοφονήθηκαν: ο Λουίς Κάρλος Γκαλάν (Luis Carlos Galán Sarmiento, 29/1943 – 18/8/1989), ο κομμουνιστής Βερνάρδο Χαραμίγιο Όσα (Bernardo Jaramillo Ossa, 2/9/1956-22/3/1990) και ο Κάρλος Πισάρο (Carlos Pizarro Leongómez, 6/6/1951-26/4/1990). Ο Χαραμίγιο ήταν ο υποψήφιος της Πατριωτικής Ένωσης και ο Πισάρο ήταν ο πιο δημοφιλής διοικητής του αντάρτικου σώματος M-19, το οποίο μετά τις διαπραγματεύσεις με το κολομβιανό κράτος, εγκατέλειψε τον ένοπλο αγώνα. Ως σημαντική χειρονομία συμφιλίωσης, πραγματοποιήθηκε η Εθνική Συνταγματική Συνέλευση, στην οποία εγκρίθηκε το καλύτερο σύνταγμα στην ιστορία της χώρας, το οποίο άνοιξε το δρόμο για νέες πολιτικές δυνάμεις να συμμετάσχουν στην πολιτική (πριν από αυτό, φιλελεύθεροι και συντηρητικοί εναλλάσσονταν στην εξουσία, οι υπόλοιποι θεωρούνταν «βοοειδή» και κομμουνιστές που μπορούσαν να σκοτωθούν).
Μετά τη δολοφονία του Πιθάρο, το κολομβιανό κράτος άρχισε να εξοντώνει πρώην αντάρτες M-19. Εάν η γενοκτονία των κομμουνιστών και των πρώην ανταρτών των FARC ήταν προηγουμένως σχεδόν αδιάφορη για την κοινωνία και τον Τύπο, τότε η νέα σφαγή επηρέασε νέα, πιο ευημερούντα τμήματα της κοινωνίας που θεωρούσαν τους εαυτούς τους ασφαλείς. Ταυτόχρονα το δεξιό κράτος, ο αμερικανοτραφής στρατός και η διακίνηση ναρκωτικών δημιουργούν τα πιο τρομερά τέρατα — τον παραμιλιταρισμό, τους ακροδεξιούς δολοφόνους στην υπηρεσία της ολιγαρχίας, υπεύθυνους για τα πιο τρομερά εγκλήματα κατά πολιτών. Στόχος τους είναι να εκφοβίσουν την κοινωνία και να στερήσουν την υποστήριξη από τους αριστερούς αντάρτες.
.
Όταν το 1994 οι εντεταλμένοι δολοφόνοι σκότωσαν τον Μανουέλ Σεπέδα, εκείνη την εποχή ήταν ένας από τους δύο τελευταίους επιζώντες ιδρυτές της Πατριωτικής Ένωσης. Ήδη μέχρι το 1994, είχαν εξοντωθεί όλοι οι υπόλοιποι και υπήρχαν μόνο δύο επιζώντες ιδρυτές της Πατριωτικής Ένωσης στην Κολομβία: ο Μανουέλ και η γερουσιάστρια Αΐδα Αβέγια (Aída Yolanda Avella Esquivel, 23/1/1949-). Όταν, μετά τη δολοφονία έξι χιλιάδων διακοσίων συντρόφων της οργάνωσης από ακροδεξιούς δολοφόνους, στράφηκαν στο κολομβιανό κράτος με αίτημα προστασίας, ένας εκπρόσωπος του υπουργού Εσωτερικών τους συνάντησε στο γραφείο του με την ερώτηση: «Πού είναι τα στοιχεία των απειλών;»
Ήταν σε όλην τους τη ζωή αγωνιστές και τους άρεσε να αστειεύονται μεταξύ τους: «Ποιος από εμάς θα είναι ο επόμενος»; Ο Μανουέλ ήταν ο επόμενος.
Ήξερε ότι θα τον σκοτώσουν και λίγο πριν γίνει, ταξίδεψε στο εξωτερικό για να αποχαιρετήσει την κόρη του Μαρία και να συναντήσει την εγγονή του. Για μια ακόμη φορά επιβεβαιώθηκε ότι όταν ο Γκαμπριέλ Μάρκες (Gabriel García Márquez, 6/3/1927 – 17/4/2014) έγραψε το «Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου», δεν επινόησε τίποτα…
.
Οι πληροφορίες ότι ο Μανουέλ είχε λάβει γραπτή απειλή θανάτου πριν από τρεις μήνες, στην οποία προειδοποιούνταν ότι αυτός και η Αΐδα Αβέγια θα δολοφονούνταν, δημιούργησαν σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια της Αΐδα Αβέγια και άλλων προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης στην Κολομβία.
Δύο χρόνια μετά τη δολοφονία του Μανουέλ, το αυτοκίνητο της Αΐδα Αβέγια κάηκε από χειροβομβίδα που της έριξαν. Επέζησε σαν από θαύμα και έφυγε αμέσως από τη χώρα.
■ Σήμερα, η ασφάλεια που χρειάζεται η Κολομβία είναι ολοκληρωμένη: να πλήξει τις εγκληματικές οικονομίες που υποστηρίζουν οι ουριμπιστές και η κεντροδεξιά, να ανακτήσει τα εδάφη μέσω κοινωνικών επενδύσεων, να προστατεύσει τις ιθαγενικές κοινότητες, να διαλύσει τα δίκτυα διαφθοράς που χρηματοδοτούν τη βία. Αυτό προτείνει άλλωστε και η «Ιστορική Συμφωνία» σαν συνέχεια της «Πατριωτικής Ένωσης». Η δεξιά, αντίθετα, παραμένει εγκλωβισμένη στο παρελθόν, επιδιώκοντας να λύσει τα προβλήματα του 21ου αιώνα με τις αποτυχημένες συνταγές του 20ού αιώνα κάτω από τις οδηγίες των Αμερικάνων ιμπεριαλιστών. Γι’ αυτό επιμένουν να παρουσιάζουν τον πόλεμο ως ασφάλεια. Επειδή είναι το μόνο που ξέρουν να κάνουν.
.
Να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εκλογών του 2022 στον πρώτο γύρο ο Πέτρο κέρδισε το 40% των ψήφων και οι δεξιοί Ερνάδες και Φίκο το 52%. Στον δεύτερο γύρο ο Πέτρο επικράτησε με το 50,48% των ψήφων έναντι 47% του Ερνάδες.
Στις εκλογές της 31 Μάη 2026 οι Εσπριέγια και Βελένθια συγκέντρωσαν το 51% των ψήφων έναντι του Σεπέδα με το 41%. Σίγουρα τα πράγματα δεν είναι εύκολα στον δεύτερο γύρο των εκλογών στις 21 Ιούνη. Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου των εκλογών στην Κολομβία, ένα πράγμα είναι σίγουρο: οι αριστερές δυνάμεις της χώρας εκπροσωπούνται σήμερα από έναν πραγματικό αγωνιστή, ειρηνιστή.
.
Όμως οι δυνάμεις της αριστεράς θα πρέπει να συνδεθούν με τα πιο προχωρημένα τμήματα των εργαζομένων και της νεολαίας, που θα βγουν στους δρόμους το επόμενο διάστημα, να προτείνουν τακτικές και στρατηγικές σε κάθε αγώνα, να τονώσουν την εμπιστοσύνη της εργατικής τάξης στις δικές της δυνάμεις και να κερδίσουν τα καλύτερα στοιχεία του εργατικού, αγροτικού και ιθαγενικού κινήματος. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να οικοδομηθεί μια αληθινή επαναστατική εναλλακτική λύση, που μπορεί να μετατρέψει τον αγώνα για μεταρρυθμίσεις σε αγώνα για τον κολομβιανό σοσιαλισμό, προκειμένου να βάλει τέλος στην ντόπια ολιγαρχία (μια συμμορία παρασίτων που το μόνο τους ενδιαφέρον του είναι ο πλουτισμός τους) και τα σχέδια των Αμερικάνων ιμπεριαλιστών.
#
