Ταξίδι στο ποδόσφαιρο σήμερα, μιας και το Μουντιάλ έχει κερδίσει αρκετούς ακροατές, τηλεθεατές και πολλούς που ασχολούνται και προβληματίζονται παραπέρα. Οι κινήσεις σήμερα δεν θα είναι μέσα στο γήπεδο όπως είναι οι παίκτες, αλλά ανάμεσα στις λέξεις κάθε σελίδας που αναφέρεται βέβαια στη μπάλα. Το πρώτο παγκόσμιο κύπελλο έγινε το 1930 στην Ουρουγουάη. Ο πρώτος αγώνας έγινε στις 13 Ιουλίου και αυτή που κατέκτησε τον πρώτο τίτλο ήταν η ομάδα της Ουρουγουάης νικώντας στον τελικό την Αργεντινή 4-2. Από τότε μέχρι το τωρινό Μουντιάλ έχουν διεξαχθεί 22 διοργανώσεις, 964 αγώνες με 44 εκατομμύρια θεατές να έχουν παρευρεθεί συνολικά στα γήπεδα. Φαντάζεστε πόσοι θεατές γενικότερα είτε από τον υπολογιστή είτε από τηλεοράσεις, υπάρχουν όλα αυτά τα χρόνια.
Το Μουντιάλ βέβαια δεν είναι απλώς μια διοργάνωση, είναι μια συμπυκνωμένη εκδοχή του πλανήτη, με όλες τις αντιφάσεις, τις φιλοδοξίες και τις σκοπιμότητές του. Διάλεξα δύο κείμενα σήμερα που αφορούν το ποδόσφαιρο. Το πρώτο, είναι του πολύ σπουδαίου και αγαπημένου ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1925 και είναι πολύ γνωστός για το σύνολο του ποιητικού του έργου και πολλά ποιήματά του, έχουν μελοποιηθεί από τον Μίκη Θεοδωράκη. Βέβαια του άρεσε πολύ το ποδόσφαιρο και το κείμενό του, πρωτοδημοσιεύτηκε το 1984 στην εφημερίδα Αυγή.
……………………
Το δεύτερο κείμενο για το ποδόσφαιρο, είναι του πολύ σπουδαίου διανοούμενου και συγγραφέα Εντουάρντο Γκαλεάνο που γεννήθηκε στην Ουρουγουάη το 1940. Όλα τα κείμενά του, έχουν μέσα και ιστορικά και κοινωνικοπολιτικά στοιχεία και σχολιάζει με ιδιαίτερα καυστικό τρόπο την πραγματικότητα, στο τέλος του προηγούμενου αιώνα.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΝΙΚΟΣ Π.ΜΠΟΖΙΟΝΕΛΟΣ – “ΜΟΥΝΤΙΑΛ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ – Πολιτική, χρήμα & εξουσία πίσω από την κουρτίνα”.
εκδόσεις Historical Quest
To ποδόσφαιρο – το πιο αγαπημένο ομαδικό άθλημα όλων των λαών της υφηλίου- ενέπνευσε και συνεχίζει να εμπνέει συγγραφείς, ποιητές, δημοσιογράφους, διανοούμενους, να γράψουν γι’ αυτό. Για την ιστορία του, για τους σπουδαίους παίκτες, για τους αγώνες που έμειναν στην μνήμη, για τις ομορφιές του, μα και τα άσχημα του, τα σκάνδαλα, τις δωροδοκίες, τις δολοπλοκίες, τα τεράστια χρηματικά ποσά.
Στο βιβλίο “Μουντιάλ Εμπιστευτικό” σε 640 σελίδες αποτυπώνεται η διαδρομή του Παγκόσμιου Κυπέλλου, από την αρχή του μέχρι και το 2024. Είναι μια έρευνα για όσα διαμόρφωσαν το Παγκόσμιο Κύπελλο πέρα από τις τέσσερις γραμμές του γηπέδου. Από το 1930 έως σήμερα, το βιβλίο εξετάζει τον ρόλο της πολιτικής, των καθεστώτων, της γεωπολιτικής και των οικονομικών συμφερόντων στη μεγαλύτερη διοργάνωση του πλανήτη.
Ο δημοσιογράφος, Νίκος Μποζιονέλος τράβηξε την κουρτίνα του Μουντιάλ, όπου από πίσω κρύβονται ίδια, επαναλαμβανόμενα μοτίβα: πολιτικές παρεμβάσεις, διπλωματικές σκοπιμότητες, οικονομικά συμφέροντα και προσπάθειες εκμετάλλευσης της διοργάνωσης για λόγους που δεν είχαν καμία σχέση με το ποδόσφαιρο. Στις σελίδες του βιβλίου δεν αναζητήθηκε το ωραίο γκολ, ούτε η τακτική ιδιοφυΐα. Αυτά υπάρχουν αλλού, καταγεγραμμένα με ακρίβεια. Εξετάστηκαν όσα συμβαίνουν γύρω από το γήπεδο. Ποιοι κυβερνούσαν. Ποιοι καταπίεζαν. Ποιοι εκμεταλλεύονταν. Ποιοι αντιστέκονταν. Ποιοι πλήρωναν το τίμημα.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν το ποδόσφαιρο μπλέκεται με την πολιτική αλλά είναι πόσο συνειδητοί είμαστε ως θεατές και φίλαθλοι. Πόσο καταλαβαίνουμε το πλαίσιο μέσα στο οποίο παίζεται το παιχνίδι. Πόσο αντιλαμβανόμαστε ότι κάθε διοργάνωση εντάσσεται σε μια συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία…
Ο Νίκος Μποζιονέλος είναι δημοσιογράφος με πολυετή παρουσία στα ελληνικά ΜΜΕ. Ξεκίνησε το 1999 και έχει εργαστεί σε μερικά από τα μεγαλύτερα μέσα ενημέρωσης της χώρας. Αρθρογραφεί συστηματικά για το ποδόσφαιρο και τα παρασκήνιά του, εστιάζοντας στη σχέση του αθλήματος με την εξουσία, την κοινωνία και τις διεθνείς εξελίξεις. Η γραφή του βασίζεται στην έρευνα, τη διασταύρωση πηγών και την τεκμηριωμένη παρουσίαση γεγονότων. Το βιβλίο «Μουντιάλ Εμπιστευτικό» (Απρίλιος 2026) είναι η πρώτη του συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο Historical Quest.
ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ “ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΑΖΑΣ – Πέντε Κείμενα”
Εκδόσεις Άγρα
Τα «Φαντάσματα της Γάζας. Πέντε κείμενα» είναι το τελευταίο βιβλίο του Σάββα Μιχαήλ που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Άγρα.
Τα κείμενα παρουσίασε ο συγγραφέας με διάφορες αφορμές τα τελευταία χρόνια: Μια ομιλία στην παρουσίαση του φωτογραφικού λευκώματος «Τα μάτια της Γάζας» της Fatma Hassona. Τη συμβολή του την παρουσίαση του ποιήματος «Τζενίν» της Etel Adnan. Την ομιλία του στην παρουσίαση του βιβλίου «Sonderkommando» του Γιάννη Στίγκα. Την παρέμβασή του στην παρουσίαση του βιβλίου του Viktor Klemperer «Η γλώσσα του Τρίτου Ράιχ [Lingua Tertii Imperii]». Και, τέλος, μια διάλεξή του στο πλαίσιο του Φιλοσοφικού Σεμιναρίου «Πολιτικές της Αγάπης».
ΜΕΤΑ ΤΗ ΓΑΖΑ ΚΑΙ ΤΗ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ του παλαιστινιακού πληθυσμού της μπροστά στα μάτια της ανθρωπότητας, τίποτα δεν είναι ίδιο στον κόσμο τούτο. Στο αβυσσαλέο χάσμα που άνοιξε το Άουσβιτς στα θεμέλια του ιστορικού κοινωνικού Είναι ρίχνονται τώρα τα παιδιά της Παλαιστίνης, του Λιβάνου, του Ιράν.
Πώς μπορείς να συνευρεθείς και να συνομιλήσεις με τον Άλλο όταν ανάμεσά σας μεσολαβεί και σας χωρίζει μια θάλασσα αίματος; Κι όμως, άβυσσος άβυσσον επικαλείται. Μια τέτοια επίκληση απευθύνουν μεταξύ τους οι τραγωδίες της Ιστορίας, ακόμα κι όταν δεν το ομολογούν. Το φανερώνουν, με τον τρόπο τους, έργα της τέχνης και του πνεύματος, όπως αυτά για τα οποία μιλάει το βιβλίο του Σάββα Μιχαήλ.
Ο Σάββας Μιχαήλ (Σαμπετάι Μπεν. Μάτσας) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε Ιατρική στην Αθήνα και στο Παρίσι. Γυναίκα του είναι η Κατερίνα Μάτσα. Έχει ενεργό δράση στο χώρο της μαρξιστικής αριστεράς από τα χρόνια της χούντας. Πέρα από τα άρθρα του σε εφημερίδες και περιοδικά στην Ελλάδα και διεθνώς, εκδόθηκαν και τα βιβλία του: “Περεστρόικα και οικονομία” (Αλλαγή, α΄ έκδοση 1987, β’ έκδοση 1988), “Επανάσταση κι αντεπανάσταση στην Κίνα” (Πελεκάνος, 1989), “Σολωμός και Χέγκελ” (Λέων, 1991), “Παλινόθρωση ή Επανάσταση;” (Λέων, 1992), “Πλους και κατάπλους του Μεγάλου Ανατολικού” (Άγρα, 1996), “Μορφές του Μεσσιανικού” (Άγρα, 1999), “Ο Τρότσκυ ως φιλόσοφος” (Λέων, 2001), “Μορφές της Περιπλάνησης” (Άγρα, 2004), “Homo Poeticus” (Άγρα, 2006) “Γκόλεμ ή Περί υποκειμένου και άλλων φαντασμάτων” (Άγρα, 2010). Έχει μεταφράσει για τις Εκδόσεις Άγρα βιβλία των Tariq Ali, Edward Said, Alain Badiou, Marx-Engels, Noam Chomsky, Yitzhak Laor.
