O Enzo Traverso είναι Ιταλός σημαντικός ιστορικός και διανοούμενος. Γεννήθηκε στο Γκάβι (Πιεμόντε) της Ιταλίας το 1957. Σπούδασε ιστορία στο πανεπιστήμιο της Γένοβας και και ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στην Ανώτατη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών στο Παρίσι.
Σήμερα είναι καθηγητής στο πανεπιστήμιο Κορνέλ της Νέας Υόρκης και παρεμβαίνει συχνά με άρθρα του, στις ιστορικές και πολιτικές διαμάχες του καιρού μας. Είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων, τα οποία έχουν μεταφραστεί σε αρκετές γλώσσες. Στην Ελλάδα έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορούν πάνω από δέκα βιβλία του, μεταξύ των οποίων τα “Δια πυρός και σιδήρου”, “Οι ρίζες της ναζιστικής βίας”, “Ερμηνεύοντας τις βιαιότητες του 20ου αιώνα”, “Επανάσταση: διανοητική και πολιτισμική ιστορία”, “Η ιστορία ως πεδίο μάχης”, “Τα νέα πρόσωπα του φασισμού” κ.α.
Για το βιβλίο του “Η Γάζα μπροστά στην ιστορία”, ο Enzo Traverso μας λέει «Τούτο το σύντομο δοκίμιο γεννήθηκε από την τραγική συγκυρία του πολέμου στη Γάζα και από τις άγριες αντιπαραθέσεις που ακολούθησαν. Προσπάθησα να διερευνήσω με κριτική ματιά την πολιτική και διανοητική αντιπαράθεση που προκάλεσε η κρίση της Γάζας, εξετάζοντας τη μάζα της ιστορίας και της μνήμης που την περιβάλλει».
Το βιβλίο εκδόθηκε στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο του 2024. Από αυτό το βιβλίο, διάλεξα ένα μικρό απόσπασμα για την προπαγάνδα και τα fake news, τις ψεύτικες ειδήσεις δηλαδή στον πόλεμο.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
JURI FELSEN “ΠΛΑΝΗ “
μτφ. Ελένη Μπακοπούλου, εκδόσεις Gutenberg
Ένα κορυφαίο μυθιστόρημα από τον σπουδαίο συγγραφέα, που τον αποκαλούσαν «Ρώσο Προυστ», Γιούρι Φέλζεν.
Το σκηνικό της αφήγησης του συγγραφέα είναι το Παρίσι, μια πόλη που δονείται από δημιουργία και έκφραση καθώς σ’ αυτή δραστηριοποιούνται συγγραφείς, ζωγράφοι, γλύπτες, ποιητές και κάθε λογής καλλιτέχνες. Οι χαραχτήρες, η ατμόσφαιρα, οι μικρές και οι μεγάλες στιγμές μιας κοινωνίας που αλλάζει διαμορφώνοντας μια νέα τάξη πραγμάτων, όλα συνιστούν το υλικό του συγγραφέα.
Στο Παρίσι του μεσοπολέμου, όπου έχουν καταφύγει πολλοί Ρώσοι αυτοεξόριστοι, ένας νεαρός Ρώσος γνωρίζει μια γοητευτική συμπατριώτισσά του, τη Λιόλια, στην οποία προσκολλάται με εμμονή. Την αναζητά διαρκώς και ερμηνεύει με τον δικό του τρόπο κάθε της βλέμμα, κάθε λέξη, κάθε κίνηση. Εκείνη, από την άλλη, άλλοτε τρυφερή μαζί, άλλοτε ψυχρή, άλλοτε παρέα με κάποιον κοινό του φίλο, τον κάνει να φλέγεται από πάθος και ζήλια.
«Όπως και ο Προυστ, ο Φέλζεν υιοθετεί την τεχνική του εσωτερικού, αναλυτικού μονολόγου του ήρωα- αφηγητή, αποφεύγοντας όσο γίνεται τη θορυβώδη δράση και τον εύκολο εντυπωσιασμό, και απαιτώντας από τον αναγνώστη να εμβαθύνει στα νοήματα και τον ψυχικό κόσμο του συγγραφέα», αναφέρει στον πρόλογο του βιβλίου η μεταφράστρια Ελένη Μπακοπούλου.
Ο Γιούρι Φέλσεν (1894-1943) γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη και μετά τη Ρωσική Επανάσταση αυτοεξορίστηκε πρώτα στο Βερολίνο και μετά στο Παρίσι, όπου είχαν συγκεντρωθεί μερικοί από τους μεγαλύτερους συγγραφείς και καλλιτέχνες της εποχής.Η ζωή του Γιούρι Φέλζεν στο Παρίσι, εξελίχθηκε όπως η γαλλική πρωτεύουσα. Πολύβουη, γεμάτη από κοινωνικές συναναστροφές, κριτικές και αρθρογραφία σε περιοδικά περί τέχνης, λογοτεχνικές βραδιές με αναγνώσεις σε σπίτια εμιγκρέδων, όπως η Γκίπιους και ο Μερεζκόφσκι Το 1940 που οι Ναζί κατέλαβαν τη γαλλική πρωτεύουσα, προσπάθησε να διαφύγει στην Ελβετία, αλλά συνελήφθη. Λόγω της εβραϊκής του καταγωγής οδηγήθηκε στο Άουσβιτς όπου και πέθανε το 1943.
Μετά τη σύλληψη του τα βιβλία του χάθηκαν, πιθανότατα τα περισσότερα καταστράφηκαν, και παρά την εξαιρετική φήμη που είχε αποκτήσει, το όνομά του ξεχάστηκε. Ανακαλύφτηκε ξανά τα τελευταία χρόνια και άρχισε το 2021 να μεταφράζεται, με ιδιαίτερη επιτυχία, στα αγγλικά.
Το βιβλίο “Η Πλάνη” θεωρείται το αριστούργημά του.
GEORGE SIMENON – “Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΣΑΙΝ –ΦΙΑΚΡ”
μτφ. Αργυρώ Μακάροφ , εκδόσεις Άγρα
Άλλο ένα ενδιαφέρον και αστυνομικό μυθιστόρημα, που γράφτηκε από τον Ζώρζ Σιμενόν το 1932, με ήρωα τον επιθεωρητή Μαιγκρέ. Η υπόθεση αφορά έναν φόνο που προαναγγέλλεται με σημείωμα ότι θα συμβεί στην εκκλησία του Σαιν-Φιάκρ, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας.
Ο Μαιγκρέ, προτού βγει, πήρε απ’ το πορτοφόλι του ένα φύλλο χαρτί καρφιτσωμένο με ένα διοικητικό διαβιβαστικό που έγραφε: «Σας αναγγέλλω ότι θα διαπραχθεί φόνος στην εκκλησία του Σαιν-Φιάκρ, κατά τη διάρκεια της πρώτης λειτουργίας της Ημέρας των Ψυχών». Ο Μαιγκρέ επιστρέφει στον τόπο της καταγωγής του, το Σαιν-Φιάκρ, για να εξιχνιάσει μια σκοτεινή υπόθεση φόνου, αντιμετωπίζοντας προσωπικές μνήμες και την κλειστή κοινωνία της γαλλικής επαρχίας την περίοδο του Μεσοπολέμου.
Ενα ατμοσφαιρικό και συναισθηματικά φορτισμένο μυθιστόρημα, με έμφαση στην ψυχοσύνθεση των ανθρώπων της γαλλικής υπαίθρου και ιδιαίτερη αξία για τους λάτρεις των ιστοριών του Μαιγκρέ, αφού για πρώτη φορά αντλούν στοιχεία για τα παιδικά του χρόνια και το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε και ενηλικιώθηκε. Η μετάφραση της Αργυρώς Μακάρωφ, όπως σε όλα τα βιβλία του Σιμενόν, αριστουργηματική.
Ο Ζωρζ Σιμενόν γεννήθηκε στη Λιέγη του Βελγίου στις 13 Φεβρουαρίου 1903. Έπειτα από σπουδές στους Ιησουίτες έγινε, το 1919, μαθητευόμενος ζαχαροπλάστης, έπειτα υπάλληλος βιβλιοπωλείου, και τελικά στα δεκαέξι του χρόνια έγινε δημοσιογράφος στη “Γκαζέτ ντε Λιέζ”.
Παντρεύτηκε το 1923 με τη ζωγράφο Ρεζ ιν Ρανσόν στο Παρίσι, όπου έγραψε ιστορίες και μυθιστορήματα σε σειρές, κάθε λογοτεχνικού είδους.
Συναναστρέφεται τους Μωρίς Βλαμένκ, Πικάσο, Αντρέ Ζιντ, Κολέτ, Μαξ Ζακόμπ. Το 1945 καταφθάνει στην Αμερική και χωρίζει με την γυναίκα του.
Θα γνωρίσει την Καναδέζα Ντενίζ Ουιμέ, που θα γίνει γραμματέας του και η δεύτερη γυναίκα του. Θα αποκτήσει μαζί της δύο γιους, τον Τζων (1949), που σήμερα διαχειρίζεται την κληρονομιά του έργου του πατέρα του, και τον Πιερ (1959), και μια κόρη, την Μαρί-Ζο (1953), που αυτοκτόνησε το 1978
Ο Σιμενόν έγραψε ογδόντα τέσσερα μυθιστορήματα και είκοσι επτά διηγήματα με πρωταγωνιστή τον επιθεωρητή της Γαλλικής Αστυνομίας στο Παρίσι Ζυλ Μαιγκρέ. Έκανε την παρθενική του εμφάνιση το 1931 στο μυθιστόρημα «Πέτρος ο Λετονός» -συμπεριλήφθηκε στη λίστα με τα 100 σπουδαιότερα μυθιστορήματα του 20ού αιώνα από την εφημερίδα Le Monde- και έκλεισε τη σειρά, το 1972, στο μυθιστόρημα «Ο Μαιγκρέ και ο κύριος Σαρλ».
Η μεγάλη επιτυχία του Μαιγκρέ, που έκανε τον Σιμενόν διάσημο σε όλο τον κόσμο, έγκειται σε μια ειδοποιό διαφορά του σε σχέση με τους αντίστοιχους συναδέλφους-ήρωες της αστυνομικής λογοτεχνίας, στην ψυχολογική διαίσθηση και στην εις βάθος κατανόηση των κινήτρων και της ψυχοσύνθεσης του δράστη.
Τα βιβλία του μεταφράστηκαν σε πενήντα περίπου γλώσσες, πούλησαν περισσότερα από πεντακόσια εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και αποτέλεσαν τη βάση σεναρίων για τουλάχιστον 170 κινηματογραφικές ταινίες και τηλεοπτικές σειρές.
