018 | ΖΑΝ ΖΕΝΕ – “Ο ΣΧΟΙΝΟΒΑΤΗΣ”

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Σε μετάφραση του ΧριστόφορουΛιοντάκη. Ο Ζαν Ζενέ ήταν Γάλλος μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ποιητής και σκηνοθέτης. Γεννήθηκε το 1910 στο Παρίσι. Αγνώστου πατρός, νόθος γιος μιας πόρνης, μεγάλωσε με ανάδοχους γονείς σε μια κωμόπολη της Γαλλίας.

Σε ηλικία δέκα ετών διαπράττει την πρώτη του κλοπή. Στο σωφρονιστήριο ανηλίκων συνειδητοποιεί πλήρως την ομοφυλοφιλία του, καθώς και την λατρεία του για το αντρικό κορμί. Ο Ζαν Ζενέ εξελίχθηκε σ’ έναν από τους πιο σημαντικούς εκφραστές του θεάτρου του παραλόγου, απεικονίζει μέσα από το έργο του την ίδια του τη ζωή. Περιπλανήθηκε στην Ευρώπη, έγινε το αγαπημένο παιδί της γαλλικής διανόησης (ο Ζαν Κοκτώ ανακάλυψε πρώτος τα έργα του και ο Ζαν-Πολ Σάρτρτου αφιέρωσε τη μελέτη “Ο Άγιος Ζενέ κωμωδός και μάρτυρας”. Αφοσιώθηκε σ’ έναν ακροβάτη και αργότερα μεταμορφώθηκε σε πολιτικό ακτιβιστή, υποστηρίζοντας τους Μαύρους Πάνθηρες και ακολουθώντας Παλαιστίνιους στρατιώτες σε στρατόπεδα του Λιβάνου και της Ιορδανίας.

Χαρακτηριστικάτου έργα “Το ημερολόγιο ενός κλέφτη”. “Η Παναγία των Λουλουδιών”, “Ο σχοινοβάτης”. “Ο Καβγατζής της Βρέστης”, που σ’ αυτό βασίστηκε η ταινία του Φασμπίντερ ‘Ο καβγατζής’ και από τα θεατρικά του “Οι Δούλες”, “Οι Νέγροι”, “Το μπαλκόνι”. Ο Ζαν Ζενέ πέθανε ένα ήσυχο ανοιξιάτικο πρωινό του 1986 μόνος, σ’ ένα δωμάτιο ξενοδοχείου στο Παρίσι, νικημένος από τον καρκίνο.

Το αφήγημα ‘Ο σχοινοβάτης’ γράφτηκε το 1955 και δύσκολα κατατάσσεται σε συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος, καθώς συνυπάρχουν στοιχεία από την ποίηση, την αφήγηση, το δοκίμιο.

Ο Ζενέ απευθύνεται στον καλλιτέχνη-σχοινοβάτη, προσπαθώντας να φωτίσει τη δύσβατη επιλογή το, επικεντρώνοντας το εγχείρημά του σε δύο σημεία: το σκοινί, που συμβολίζει το εργαλείο της τέχνης και την προσωπική ,την υπαρξιακή στάση του καλλιτέχνη απέναντι στην τέχνη.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΝΑΤΑΛΙΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ ” ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΧΩΡΙΣ ΠΙΑΝΟ “
Εκδόσεις Το Ροδακιό – ζωγραφιά στο εξώφυλλοΦαίη Ψυχοπαιδοπούλου

Μία πρόσφατη πολύτιμη έκδοση, χάρμα αισθητικής και αναγνωστικής απόλαυσης.
Η Ναταλία Μιχαηλίδου ανατρέχει στις μνήμες των παιδικών της χρόνων στην Κωνσταντινούπολη και μας ταξιδεύει στη ζωή του Ελληνισμού στις όχθες του Βοσπόρου από την εποχή των οικογενειακών της προγόνων ως και την ενηλικίωσή της μέσα στη μουσική. Το βιβλίο της είναι ένα χρονικό και διανθίζεται από ποικίλο φωτογραφικό υλικό της παντοτινά σαγηνευτικής ιστορίας των Ελλήνων της Πόλης, υλικό που πρώτη φορά βλέπει το φως της δημοσιότητας.

Ένα συγκινητικό, βιωματικό αφήγημα που συνδυάζει αυτοβιογραφικές εμπειρίες με πολύτιμες ιστορικές πληροφορίες από τη ζωή στην Κωνσταντινούπολη, και όχι μόνον. Μια συναισθηματικά φορτισμένη διαδρομή, από όπου δεν λείπουν το χιούμορ και τα χαμόγελα. Τεκμήριο πολλών στιγμών του ελληνικού στοιχείου που άκμασε για πολλούς αιώνες έξω από τα ελληνικά σύνορα στην εγγύς Ανατολή .

“Γράφοντας, αντιλαμβάνομαι πόσο μακρυά χρονικά μοιάζουν όλα αυτά, κι ας μην είμαι τόσο γριά! Πόσο γρήγορα άλλαξαν όλα! Δεν είμαι συγγραφεύς, δεν είμαι ιστορικός. Ένα μικρό λιθαράκι πετώ, ένα μήνυμα στο πέλαγος στέλνω, κι όπου φθάσει. Το αφιερώνω στα παιδιά μας, σε όλα τα παιδιά, με την ελπίδα πως μεγαλώνοντας, οδεύουμε ορθώτεραμπροστά όταν ξεύρουμετί υπήρξε πίσω”.

Η Ναταλία Μιχαηλίδου γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1951. Άρχισε μαθήματα πιάνου με την μητέρα της, Πόπη Μιχαηλίδου. Πέντε ετών, έδωσε το πρώτο της ρεσιτάλ. Με υποτροφία της γαλλικής κυβερνήσεως σπούδασε στην Εcole Normale de Musique στο Παρίσι. Απεφοίτησε με το ανώτατο δίπλωμα Concertiste, με ιδιαίτερη διάκριση, σε ηλικία δεκαεπτά ετών. Συνέχισε σπουδές στο Washington University των ΗΠΑ, λαμβάνοντας το μεταπτυχιακό της ως αριστούχος.

Διακρίθηκεσε πολλά ρεσιτάλ γαλλικής μουσικής και της απενεμήθη η υποτροφία Albert Roussel. Βραβεύτηκε στους διεθνείς διαγωνισμούς Βαρκελώνης, Vercelli και Atheneum. Έδωσε ρεσιτάλ και συναυλίες σε πολλές πόλεις των ΗΠΑ, της Ευρώπης, της Άπω Ανατολής, της πρώην Σοβιετικής Ενώσεως. Έπαιξε σε διεθνή φεστιβάλ και συνεργάσθηκε με διεθνούς φήμης μαέστρους και σολίστ. Συνέπραξε ως σολίστ με τις κρατικές ορχήστρες Αθηνών, Θεσσαλονίκης, την Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, Καμεράτα, Σολίστ της Πάτρας, την Orchestre Colonne στο Παρίσι, τις συμφωνικές ορχήστρες Κωνσταντινουπόλεως, Σεούλ και Μπουσάν (Νοτίου Κορέας), Ραδιοφωνίας της Μόσχας, Santa-Cecilia κ.ά.

Σύγχρονοι συνθέτες της έχουν αφιερώσει έργα τους, πολλά εκ των οποίων έχει παρουσιάσει σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση. Συνεργάζεται με την Ελένη Καραΐνδρου και έχει συνεργαστεί με τον Θεόδωρο Αγγελόπουλο.Διδάσκει στο Ωδείο Αθηνών. Από το 2001 είναι καθηγήτρια πιάνου της Ecole Normale de Musique de Paris. Συχνά συμμετέχει σε κριτικές επιτροπές διεθνών διαγωνισμών πιάνου ανά τον κόσμο. Έλαβε το βραβείον δίσκου το 2003 (Λάλον ύδωρ). Υπήρξε Πρόεδρος της ΕΡΤA Hellas (European Piano Teachers Association) επί σειρά ετών. Από το 2016 μέχρι το 2023 δίδαξε στο μεταπτυχιακό τμήμα πιάνου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

PABLO NERUDA “ΟΙ ΣΤΙΧΟΙ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΥ”
μτφ. Γιώργος Κεντρωτής, Εκδόσεις Gutenberg


Μία πρόσφατη έκδοση της ποιητικής συλλογής του Pablo Neruda “Οι στίχοι του καπετάνιου”, σε νέα μετάφραση τουΓιώργουΚεντρωτήαπότις εκδόσεις Gutenberg.
Αυτά τα ερωτικά ποιήματα του Νερούδα είναι αφιερωμένα στην τρίτη του σύζυγο, τη Ματίλδε Ουρούτια. Γράφτηκαν εδώ κι εκεί, όσο κράτησε η εξορία του στην Ευρώπη, και δημοσιεύθηκαν στην Ιταλία, όπου ο ποιητής βρέθηκε ριγμένος από τη δίνη των περιπετειών και των διωγμών που υπέστη σχεδόν σε όλη του τη ζωή. Πρόκειται για βιβλίο –όπως μας εξομολογείται ο ίδιος– απότομου και φλογερού πάθους, που μιλάει με το βάθος της απλότητας σχεδόν σε κάθε του στίχο.
“Τα ποιήματα δημοσιεύθηκαν ανωνύμως στη Νάπολη το 1952.Ο έρωτάς μου για τη Ματίλδε, η νοσταλγία μου για τη Χιλή, τα ανθρώπινα βάσανα, στα οποία συνέπασχα, γεμίζουν τις σελίδες του εν λόγω βιβλίου που κυκλοφόρησε τόσες και τόσες φορές χωρίς το όνομα του συγγραφέα του..Τώρα ‘οι Στίχοι του Καπετάνιου πορεύονται στους δρόμους, παναπεί στα βιβλιοπωλεία και στις βιβλιοθήκες, κι έχουν την υπογραφή του πραγματικού τους καπετάνιου”.


/ Η Απέραντη -…Για μένα εσύ ‘σαι ο θησαυρός ο αμύθητος, / ο από τη θάλασσα και τα κοράλλια της όλα πλουσιότερος, / έτσι όπως είσαι άσπρη και γαλάζια και απέραντη / σαν τη γη στου θέρουακριβώς την ώρα./

Ο Pablo Neruda(φιλολογικό ψευδώνυμο του Ρικάρδο Νεφταλί Ρέγιες Μπασοάλτο) είναι από τους πιο σπουδαίους ποιητές του 20ου αιώνα. (κατά τον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ο σημαντικότερος ).Γεννήθηκε στις 12 Ιουλίου 1904 στο Παρράλ της Χιλής, πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου 1973 στο Σαντιάγο και η κηδεία του ήταν το πρώτο ξέσπασμα των Χιλιανών εναντίον της στρατιωτικής δικτατορίας.

Το 1971 του απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις λόγω της πολιτικής του δραστηριότητας και των κομμουνιστικών του πεποιθήσεων. Εξέδωσε πληθώρα ποιητικών συλλογών ποικίλου ύφους, όπως ερωτικά ποιήματα, έργα που διέπονται από τις αρχές του σουρεαλισμού, ακόμα και κάποια που θα μπορούσαν να θεωρηθούν πολιτικά μανιφέστα.

Αντιπροσώπευσε τη χώρα του ως διπλωμάτης από το 1926 ως το 1938 σε διάφορα μέρη της Άπω Ανατολής και της Ισπανίας, όπου έζησε από κοντά τον εμφύλιο. Πίστευε ότι ο ποιητής οφείλει να συμμετέχει στα κοινά και δεν διαχώριζε την ποίηση από την πολιτική. Το 1948 εκλέγεται Γερουσιαστής με το Κομμουνιστικό Κόμμα της Χιλής.
Όταν ο Πρόεδρος Γκονσάλες Βιδέλα απαγόρευσε τον κομμουνισμό στη Χιλή, εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης εις βάρος του Νερούδα. Για τέσσερις μήνες κρυβόταν στο υπόγειο ενός σπιτιού στην πόλη Βαλπαραΐσο. Κατόπιν κατάφερε να διαφύγει στην Αργεντινή και από εκεί στην Ευρώπη, όπου έζησε εξόριστος από το 1948 ως το 1952.Το 1953 τιμήθηκε με το Βραβείο Λένιν.

Ένα πολύ σημαντικό του έργο είναι το” Κάντο Χενεράλ”, το οποίο έχει μελοποιηθεί από τον συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη, με τον οποίο είχε συναντηθεί και από κοντά.