015 | ΖΑΝ ΕΣΕΝΟΖ – “ΔΡΟΜΟΣ ΑΝΤΟΧΗΣ”

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Ταξίδι στο χώρο του αθλητισμού σήμερα, με το βιβλίο του Jean Echenoz(Ζαν Εσενόζ) “Δρόμος  Αντοχής”. Ο Ζαν Εσενόζ είναι Γάλλος συγγραφέας. Γεννήθηκε το 1947, σπούδασε κοινωνιολογία στο Παρίσι κι εργάστηκε στον ιατρικο-κοινωνικό τομέα. Το πρώτο του μυθιστόρημα “Ο Μεσημβρινός του Γκρίνουιτς” που εκδόθηκε το 1979, τιμήθηκε με το βραβείο Feneόn, ως το καλύτερο έργο νέου συγγραφέα. Ζει στο Παρίσι και έχει εκδώσει συνολικά 17 βιβλία.


Στο βιβλίο του “Δρόμος  Αντοχής”, ο Εσενόζ αφηγείται τη ζωή του Τσέχου δρομέα Εμίλ Ζάτοπεκ. Ο Ζάτοπεκ υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους αθλητές μεγάλων αποστάσεων του 20ου αιώνα. Γεννήθηκε στην Μοραβία το 1922
και πέθανε στην Πράγα το 2000. Άρχισε να ασκείται στους δρόμους αντοχής κατά την διάρκεια της ναζιστικής κατοχής και το 1948 στους Ολυμπιακούς αγώνες του Λονδίνου κέρδισε το πρώτο του χρυσό μετάλλιο στα 10.000μ και το αργυρό στα 5.000μ. Οι επιτυχίες του συνεχίστηκαν, με αποκορύφωμα της σταδιοδρομίας του τους
Ολυμπιακούς αγώνες το 1952 στο Ελσίνκι με τρία χρυσά μετάλλια(10.000μ, 5000μ, μαραθώνιο). 
Ο Εσενόζ στο βιβλίο του, επιλέγει μερικά σημαντικά επεισόδια από την αθλητική σταδιοδρομία του Ζάτοπεκ, κάποια γνωρίσματα του χαρακτήρα του και πτυχές από την προσωπική του ζωή. Αυτό που κυρίως επιδιώκει είναι να δείξει τι τον ενέπνεε, ποιο ήταν το νόημα της προσπάθειας του ανθρώπου, που πήρε το προσωνύμιο 
“Τσέχικη  Ατμομηχανή”. Με ανάλαφρες πινελιές, με διάθεση μεταξύ ειρωνείας και αγανάκτησης, περιγράφει το πολιτικό κλίμα της εποχής, τότε που μια λαϊκή δημοκρατία προσπαθούσε να επωφεληθεί από τις επιτυχίες του πρωταθλητή της.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΤΖΟΒΑΝΙ ΑΡΙΓΚΙ “Ο ΜΑΚΡΥΣ ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΑΙΩΝΑΣ -Χρήμα, εξουσία και οι απαρχές της εποχής μας” 
μτφ. Γιώργος  Καράμπελας – Εκδόσεις: Βιβλιοπωλείον της Εστίας 

Η πρώτη πρόταση του βιβλίου: “Το τελευταίο τέταρτο του αιώνα, κάτι θεμελιώδες μοιάζει να έχει αλλάξει στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο καπιταλισμός”.
Το βιβλίο του Τζοβάνι Αρίγκι, είναι μία περιεκτική ανάλυση της εξέλιξης του παγκόσμιου καπιταλισμού, ένα βιβλίο αναφοράς στο χώρο της ιστορίας του καπιταλισμού. Ανιχνεύει τη σχέση ανάμεσα στην κεφαλαιακή συσσώρευση και την κρατική συγκρότηση σε μια περίοδο 700 ετών. Ο συγγραφέας  υποστηρίζει ότι ο καπιταλισμός αναπτύχθηκε ως μια διαδοχή «μακρών αιώνων», καθένας από τους οποίους γέννησε μια νέα παγκόσμια εξουσία που διασφάλιζε τον έλεγχο ενός επεκτεινόμενου παγκόσμιου οικονομικού χώρου.
Στο κέντρο της σκέψης του βρίσκεται η ιδέα των «μακρών αιώνων», των συστημικών κύκλων συσσώρευσης, μέσα από τους οποίους το παγκόσμιο κεφάλαιο αλλάζει μορφή χωρίς ποτέ να χάνει τη φύση του. Κάθε κύκλος γεννά μια νέα αυτοκρατορία: τη φλωρεντινή και γενοβέζικη των τραπεζιτών, την ολλανδική των εμπορικών στόλων, τη βρετανική των βιομηχανιών, την αμερικανική των πολυεθνικών.
Βλέπει να αναδύεται μια νέα περιοχή ηγεμονίας, η ανατολική Ασία, και προφητεύει μια πιθανή μετατόπιση του παγκόσμιου κέντρου προς την Κίνα. 
Ο Αρίγκι καλεί σε έναν «νέο ανθρωπισμό του συστήματος» που δεν επιζητά την κατάργηση του καπιταλισμού, αλλά τη μετάλλαξή του σε μια μορφή συνύπαρξης που θα αποδέχεται τα όριά της. Όταν κατανοούμε τη λογική του χρήματος, μπορούμε ίσως να το απομυθοποιήσουμε και να το δούμε όχι ως μοιραία δύναμη, αλλά ως ανθρώπινη επινόηση. Μας δείχνει ότι ο καπιταλισμός δεν τελειώνει, απλώς αλλάζει έδρα – τόπο. Και ίσως, κάπου στην πορεία, αλλάξει και νόημα.

Ο Τζοβάνι  Αρίγκι γεννήθηκε στο Μιλάνο της Ιταλίας το 1937 και πέθανε στην Βαλτιμόρη των ΗΠΑ το 2009. Ξεκίνησε την καριέρα του διδάσκοντας στο πανεπιστημιακό κολλέγιο της Ροδεσίας (σημ. Ζιμπάμπουε) και στο πανεπιστημιακό κολλέγιο της Τανζανίας.
Στη συνέχεια ήταν καθηγητής ιστορικής κοινωνιολογίας στο Κέντρο Fernand  Braudel, στο Πανεπιστήμιο  Binghamton της Νέας Υόρκης και στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς των ΗΠΑ. Στα ελληνικά κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του “Ο Άνταμ Σμιθ στο Πεκίνο” (Κουκκίδα, 2021) και “Τα μονοπάτια του κεφαλαίου” (Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2014)

Η. Χ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ “Ο ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΤΩΝ ΑΗΔΟΝΙΩΝ”
Εκδόσεις Κίχλη

Ένα μικρό βιβλίο, μόλις 90 σελίδων, κόσμημα έκδοσης, με ιδιαίτερη φροντίδα στην τυπογραφία και με σχέδια της Εύης Τσακνιά που ομορφαίνουν την έκδοση. Περιέχει δεκατρείς μικρές ιστορίες του στυλίστα-τεχνίτη της μικρής φόρμας Ηλία X. Παπαδημητρακόπουλου. Είναι ιστορίες ανάμνησης που έχουν ως έναυσμά τους ενθυμήματα από οικείους νεκρούς ή, γενικότερα, για ιστορίες ελεγειακές που αφορούν τη μοίρα ανθρώπων και ζώων. 
Ο παιδικός παράδεισος των αγροικιών στα πέριξ του προπολεμικού Πύργου, η γλυκόπικρη ανάμνηση της Πρωτοχρονιάς στη Θεσσαλονίκη την δεκαετία του ’50, την διαδρομή για τον Θησαυρό των Αηδονιών, τις ιστορίες για τα ζώα που είναι πρόσωπα στις ζωές των ανθρώπων.

Ο Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος γεννήθηκε το 1930 στον Πύργο Ηλείας, όπου πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια.Μετά τον θάνατο του δικηγόρου πατέρα του το 1943, η οικογένειά του πέρασε δύσκολες ημέρες. Όπως έγραψε ο ίδιος αργότερα, από ανάγκη σπούδασε στην Στρατιωτική Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης από το 1949 έως το 1955,με ειδίκευση στην παθολογία και μετεκπαίδευση στην υγιεινολογία.
Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1962 με τη δημοσίευση του διηγήματος “Οι Φρακασάνες” στο περιοδικό “Αργώ”. Συνεργάστηκε επίσης με περιοδικά όπως τα “Ταχυδρόμος” (Καβάλας), “Διάλογος” (Θεσσαλονίκης), “Διάλογος” (Λεχαινών), “Αντί”, “Χάρτης”, “Χρονικό”, “Το Τέταρτο”. Ο Ηλίας Παπαδημητρακόπουλος ανήκει στη μεταπολεμική γενιά των Ελλήνων πεζογράφων.

Τα διηγήματα του είναι σύντομα, με λεπτή ειρωνεία, με σφιχτή δομή, χωρίς περιττές φιοριτούρες, μικρές τομές στην καθημερινότητα, όπως ακριβώς κάνει ο γιατρός όταν αναζητεί την αλήθεια πίσω από τα συμπτώματα. Έγραψε περίπου 18 βιβλία με διηγήματα ή μικρά δοκίμια και έχει επίσης δημοσιεύσει πολλά άλλα πεζά και κριτικές σε εφημερίδες, περιοδικά και συλλογικές εκδόσεις. Διηγήματά του μεταφράστηκαν και στη γαλλική γλώσσα. Το 2011 τιμήθηκε με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του και το 2015 με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού. Πέθανε στην Αθήνα στις 29 Νοεμβρίου 2024 και ενταφιάστηκε στην γενέθλια πόλη του, τον Πύργο Ηλείας.