Να ευχηθώ σε όλους Καλή Χρονιά με δύναμη, κέφι και θάρρος.
Παίρνοντας την σκυτάλη από τον Μάριο και το τελευταίο μουσικό παράθυρο του 2025, σήμερα διαβάζω αποσπάσματα από το ποίημα “Μπολιβάρ” του Νίκου Εγγονόπουλου.
Ο Νίκος Εγγονόπουλος γεννήθηκε τον Οκτώβρη του 1907 στην Αθήνα. Σπούδασε στη Γαλλία και στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, με δασκάλους τον Κων/νο Παρθένη και τον Φώτη Κόντογλου. Επηρεάστηκε βαθιά από τον Αντρέ Μπρετόν και το μανιφέστο του για τον υπερρεαλισμό. Ποιητής, ζωγράφος και βαθύτατα πνευματικός άνθρωπος με πολύ πλούσιο έργο και πολύ ιδιαίτερης δικής του τεχνοτροπίας. Υπήρξε επίσης καθηγητής στο ελεύθερο σχέδιο στο ΕΜΠ. Πέθανε στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 1985.
Το ποίημα “Μπολιβάρ”,γράφτηκε τον χειμώνα του 1942 προς το 1943. Κυκλοφόρησε, στην αρχή, σε χειρόγραφα αντίγραφα που ανατύπωσαν πολλοί, και το διάβαζαν σε συγκεντρώσεις αντιστασιακού χαρακτήρα. Σε βιβλίο εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 1944. Ο Σιμόν Μπολιβάρ ήταν πολιτικός και στρατιωτικός, ηγέτης διαφόρων κινημάτων ανεξαρτησίας σε όλη τη Νότια Αμερική. Αφιέρωσε την ζωή του στην απελευθέρωση των ισπανικών αποικιών και οραματίστηκε μια ενωμένη Λατινική Αμερική. Γεννήθηκε στο Καράκας της σημερινής Βενεζουέλας το 1783 και πέθανε το 1830. Ο Μπολιβάρ λατρεύτηκε ως ήρωας, ως αγνός και ανιδιοτελής πατριώτης που ανάλωσε την προσωπική του περιουσία για τα ιδανικά της ελευθερίας.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΝΙΚΟΣ ΔΑΒΒΕΤΑΣ “Η δεσμοφύλακας”
Εκδόσεις Πατάκη
Ένα από τα πιο σημαντικά και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας, της προηγούμενης χρονιάς 2025.
Ο συγγραφέας Ν. Δαββέτας, είναι ο γιός που απευθύνεται στην μητέρα του, όταν το δικό της πάσχον σώμα φθίνει. Όταν η νόσος του Αλτσχάιμερ είχε καταβάλει πλήρως τη μητέρα μου, εκείνη εξακολουθούσε να θυμάται με τον δικό της τρόπο τα χρόνια που υπηρετούσε ως σωφρονιστική υπάλληλος στις γυναικείες φυλακές Αβέρωφ και Κορυδαλλού. Μπορεί να μη θυμόταν ποιος ήμουν, πού ζούσε και σε ποια εποχή, όμως ανέφερε συχνά, με τα μικρά τους ονόματα, δεκάδες κρατούμενες, ποινικές και πολιτικές, με τις οποίες είχε συγχρωτιστεί.
Το κοινό μας ταξίδι ως το αναπότρεπτο τέλος της, οι παραληρηματικοί μονόλογοι και οι καθημερινοί μας διάλογοι, μέσα από τον παραμορφωτικό φακό της ασθένειας, διασώθηκαν και έγιναν βιβλίο. Μια εξομολόγηση μεταμφιεσμένη σε μυθοπλασία ή μυθοπλασία μεταμφιεσμένη σε οδυνηρή εξομολόγηση;
Ο Νίκος Δαββέτας (Αθήνα 1960), συγγραφέας και κριτικός, εμφανίστηκε στα γράμματα το 1981 από τις σελίδες του περιοδικού Διαγώνιος του Ντίνου Χριστιανόπουλου. Έχει μέχρι σήμερα εκδώσει δεκατέσσερα βιβλία (επτά ποιητικά, επτά πεζογραφικά). To μυθιστόρημά του “Άντρες χωρίς άντρες” τιμήθηκε το 2022 µε το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος και µε το Βραβείο Ελληνικού Μυθιστορήματος Athens Prize for Literature. Εργα του έχουν μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. Από το 2017 διδάσκει Δημιουργική Γραφή στα μεταπτυχιακά προγράμματα του ΕΑΠ.
JEAN COCTEAU “ΤΑ ΤΡΟΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΑ”
μτφ. Λίζυ Τσιριμώκου, εκδόσεις Άγρα
Το μυθιστόρημα του Ζαν Κοκτώ “Τα τρομερά παιδιά” εκδόθηκε το 1929 από τον εκδοτικό οίκο Grasset και αναγνωρίστηκε από τους κριτικούς ως το αριστούργημα του συγγραφέα. Αφηγείται την ιστορία ενός αδελφού και μιας αδελφής, του Πωλ και της Ελιζαμπέτ. Ο Πωλ τραυματίζεται έξω από το λύκειο Κοντορσέ από μια πέτρα που ο Νταρζελός, ένας από τους συμμαθητές του, είχε κρύψει μέσα σε μια χιονόμπαλα. Κατά την ανάρρωσή του, η Ελιζαμπέτ μένει στο δωμάτιο μαζί του και τον φροντίζει. Αυτό το δωμάτιο γίνεται το θέατρο για αυτό που αποκαλούν «το παιχνίδι», μια ιστορία που επινοούν κάθε βράδυ και στην οποία οι δυο τους είναι οι πρωταγωνιστές. Το όνειρό τους μπερδεύεται επικίνδυνα με την πραγματικότητα.
Με αυτό το έργο, ο Κοκτώ έδειξε πώς η γοητεία της εφηβείας είναι συνυφασμένη με το δράμα. Το 1950 το βιβλίο έγινε ταινία από τον Jean-Pierre Melville.
Ο Ζαν Κοκτώ (1889-1963) υπήρξε ποιητής, μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας, κριτικός, ζωγράφος και σκηνοθέτης του κινηματογράφου. Πρωτοπόρος της εποχής του, ένας γητευτής των καιρών, γενναιόδωρος, μια ιδιόμορφη αγιότητα της αυτοκαταστροφής και των παθών, του οπίου και των σκανδάλων. Έργα του είναι: “Η δαιμόνια μηχανή” (1934), “Οι νεόνυμφοι του πύργου του Άιφελ” (1921), “Οι τρομεροί γονείς” (1938), “Τα ιερά τέρατα” (1940), “Η γραφομηχανή” (1941), “Ο ωραίος αδιάφορος” (1941), “Ο δικέφαλος αετός” (1946) και άλλα.
